Το Σχέδιο «Balyoz» (Βαριοπούλα): Ένα σενάριο τρόμου στην Τουρκία
Αερομαχίες που κλιμακώνονται, βομβαρδισμοί τζαμιών κατά την προσευχή της Παρασκευής, «θερμά» επεισόδια στον Έβρο και τελικά η επιβολή στρατιωτικού νόμου: αυτά είναι τα κύρια στοιχεία του περιβόητου πολεμικού σχεδίου «Balyoz» («Βαριοπούλα»), που φέρεται να εκπονήθηκε από την 1η Στρατιά της Τουρκίας το 2003.
Το θέμα ήρθε στο φως από την εφημερίδα Taraf, παρουσιάζοντας 5.000 σελίδες εγγράφων και ηχητικό υλικό από στρατιωτικά σεμινάρια στα οποία συμμετείχαν ανώτατοι αξιωματικοί. Στόχος του σχεδίου, κατά τις καταγγελίες, ήταν η αποσταθεροποίηση της φιλοϊσλαμικής κυβέρνησης του AKP και η κατάληψη της εξουσίας από τον στρατό.
Αμφιλεγόμενες πτυχές και «απρόβλεπτες» επιλογές
Το σενάριο προέβλεπε λίστες με ονόματα δημοσιογράφων και πολιτικών που θα συλλαμβάνονταν ή θα συνεργάζονταν με το νέο καθεστώς. Μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη επιλογή στο υποτιθέμενο νέο κυβερνητικό σχήμα ήταν ο Ismail Cem, ο αρχιτέκτων της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, στη θέση του υπουργού Εξωτερικών — γεγονός που προκάλεσε απορίες, δεδομένου ότι το σενάριο προέβλεπε σύγκρουση με την Ελλάδα.
Η αντίδραση των στρατιωτικών
Ο απόστρατος στρατηγός Cetin Dogan, διοικητής της 1ης Στρατιάς το 2003, παραδέχθηκε τη διεξαγωγή ασκήσεων, αλλά απέρριψε κατηγορηματικά τα περί πραξικοπήματος. «Εθνικές προδοσίες όπως η κατάρριψη τουρκικού αεροσκάφους ανήκουν σε σενάρια άρρωστων μυαλών», δήλωσε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για συνήθεις διαδικασίες προετοιμασίας απέναντι σε εσωτερικές και εξωτερικές απειλές.
Το πλαίσιο της εποχής: Το σεμινάριο διεξήχθη σε μια κρίσιμη πολιτική στιγμή για την Τουρκία, αμέσως μετά την απόρριψη από το κοινοβούλιο της πρότασης για χρήση του τουρκικού εδάφους από τον αμερικανικό στρατό για την εισβολή στο Ιράκ. Πολλοί αναλυτές, όπως ο Cuneyt Ulsever, επισημαίνουν ότι εάν η πρόταση είχε περάσει και είχαν υπάρξει απώλειες Τούρκων στρατιωτών, η πολιτική καριέρα του Tayyip Erdogan ίσως είχε τελειώσει άδοξα.
Παρά τις επίσημες διαψεύσεις, η κοινή γνώμη στην Τουρκία παρέμεινε σκεπτική. Η αναντιστοιχία ανάμεσα στα επιχειρήματα του στρατού και τις αποκαλύψεις του Τύπου δημιούργησε ένα κλίμα αμφισβήτησης, αναδεικνύοντας τις βαθιές συγκρούσεις στους μηχανισμούς εξουσίας της χώρας εκείνη την περίοδο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου