Πετρελαιοπηγές:Το Ξεκινημα

Η Αναζήτηση για Φτηνό Φωτισμό (1850s)

Στα μέσα του 19ου αιώνα, η ανάγκη για ένα φτηνό καύσιμο φωτισμού ήταν επιτακτική. Το λάδι φάλαινας ήταν απαγορευτικά ακριβό και τα ζωικά λίπη (σπαρματσέτα) δυσάρεστα. Οι πρωτοπόροι της εποχής άλλαξαν τα δεδομένα:

• 1852: Ο Καναδός γιατρός Abraham Gessner πατεντάρει τη μέθοδο παραγωγής καυσίμου από αργό πετρέλαιο.
• 1855: Ο Αμερικανός χημικός Benjamin Silliman προτείνει τον καθαρισμό του πετρελαίου με θειικό οξύ.
• 1859: Μετά από δύο χρόνια αποτυχιών, ο Edwin Drake πετυχαίνει την πρώτη γεώτρηση πετρελαίου στο Titusville της Πενσυλβανίας σε βάθος 21 μέτρων.

Το Titusville και ο «Πυρετός του Πετρελαίου»

Το Titusville μετατράπηκε σε κέντρο εμπορικών συναλλαγών, θυμίζοντας την Καλιφόρνια των χρυσοθήρων. Η παραγωγή εκτοξεύτηκε, αλλά η αστάθεια των τιμών ήταν τρομακτική. Ο ίδιος ο Drake, παρά την επιτυχία του, δεν κατάφερε να διατηρήσει τα κέρδη του και κατέληξε επαίτης, λαμβάνοντας αργότερα μόνο μια τιμητική σύνταξη.

Η Κυριαρχία του John D. Rockefeller

«Το 1879, ο Rockefeller είχε υπό τον έλεγχό του το 90% της διυλιζόμενης ποσότητας πετρελαίου στις ΗΠΑ.»

Το 1865, ο 26χρονος John D. Rockefeller αγοράζει το μεγαλύτερο διυλιστήριο της Πενσυλβανίας. Το 1870 ιδρύει την Standard Oil Company, ξεκινώντας έναν εξοντωτικό εμπορικό πόλεμο που οδήγησε στη δημιουργία ενός μονοπωλιακού τραστ, ελέγχοντας κάθε στάδιο, από την εξόρυξη έως τη διανομή.

Η Μεγάλη Στροφή: Από τη Λάμπα στο Αυτοκίνητο

Με την έλευση του ηλεκτρικού λαμπτήρα στις αρχές του 20ού αιώνα, η ζήτηση για φωτιστικό πετρέλαιο κατέρρευσε. Η σωτηρία ήρθε από την «άμαξα χωρίς άλογο».

Ένα ιστορικό σημείο καμπής ήταν ο σεισμός του Σαν Φρανσίσκο: Καθώς τα άλογα ήταν ανέφικτο να χρησιμοποιηθούν στα συντρίμμια, το αυτοκίνητο έγινε το βασικό μέσο διάσωσης και αποκατάστασης, καταναλώνοντας τεράστιες ποσότητες βενζίνης.

Διάσπαση και Κληρονομιά

Η γιγάντωση των εταιρειών όπως η Shell, η Gulf Oil και η Texaco περιόρισε σταδιακά το μερίδιο της Standard Oil. Το 1911, μετά από πολυετείς δίκες και με βάση τη νομοθεσία αντιτράστ (antitrust), η Standard Oil διασπάστηκε σε ανεξάρτητες εταιρείες.

Παρά τις κατηγορίες για οικονομικές μεθοδεύσεις, ο Rockefeller άφησε πίσω του μια τεράστια κοινωνική κληρονομιά, ιδρύοντας το 1913 το Rockefeller Foundation, το οποίο συνεχίζει έως σήμερα να χρηματοδοτεί επιστημονικά και πολιτιστικά έργα παγκοσμίως.