Η επιχείρηση στον Γοργοπόταμο

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου απετέλεσε την κορυφαία πράξη της ελληνικής αντίστασης εναντίον των δυνάμεων του Άξονα. Τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου 1942, μια έκρηξη στην κοιλάδα της κεντρικής Ελλάδας έκοψε στη μέση την οδογέφυρα, διακόπτοντας τη σιδηροδρομική γραμμή που συνέδεε την Αθήνα με τον Βορρά.

Ο ρόλος των Βρετανών και η επιχείρηση «Χάρλινγκ»

Η επιχείρηση σχεδιάστηκε και καθοδηγήθηκε από Βρετανούς στρατιωτικούς του SOE (Special Operations Executive) με την κωδική ονομασία «Χάρλινγκ». Στόχος ήταν η ανατίναξη της γέφυρας για να σταματήσει ο ανεφοδιασμός των δυνάμεων του Άξονα στη Βόρεια Αφρική. Οι Βρετανοί, υπό τον αντισυνταγματάρχη Μηχανικού Έντμουντ Μάγιερς και τον ταγματάρχη Κρίστοφερ Γούντχαουζ, ήταν απαραίτητοι για την οργάνωση των ανταρτοομάδων.

Το σχέδιο της ανατίναξης

Το τριμερές σχέδιο καταστροφής περιλάμβανε:

• Τοποθέτηση και εμπύρευση εκρηκτικών στη βάση των μεταλλικών στηριγμάτων.
• Απασχόληση ή εκμηδένιση της ιταλικής φρουράς.
• Απαγόρευση άφιξης ενισχύσεων και διακοπή επικοινωνιών.

Συνεργασία ΕΔΕΣ και ΕΛΑΣ

Η ανατίναξη της γέφυρας υπήρξε γεγονός συνεργασίας μεταξύ των δυνάμεων του ΕΔΕΣ (υπό τον Ναπολέοντα Ζέρβα) και του ΕΛΑΣ (με τον Άρη Βελουχιώτη). Παρά την επιτυχία, η συνεργασία αυτή ακολουθήθηκε από ενδοελληνικές συγκρούσεις. Η οικονομική εξάρτηση του ΕΛΑΣ από τους Βρετανούς ξεκίνησε ουσιαστικά μετά την επιχείρηση, με την αποδοχή χρυσών λιρών από τον Βελουχιώτη.

Πηγή: Θανάσης Καλλιανιώτης, Δρ Ιστορίας ΑΠΘ, αναδημοσίευση από την Καθημερινή της Κυριακής, 10/10/2010.