Η Ιστορία των Δημοψηφισμάτων στην Ελλάδα
Το δημοψήφισμα αποτελεί μια κορυφαία μορφή άμεσης δημοκρατίας μέσα στο πλαίσιο της αντιπροσωπευτικής μας διακυβέρνησης. Επιτρέπει στο εκλογικό σώμα να αποφασίσει άμεσα για ζητήματα μείζονος σημασίας.
Το Συνταγματικό Πλαίσιο (Άρθρο 44)
Στην Ελλάδα, η διαδικασία διέπεται από το άρθρο 44, παράγραφος 2 του ισχύοντος Συντάγματος. Προβλέπονται δύο κύριες κατηγορίες:
- Για σοβαρά κοινωνικά ζητήματα: (εκτός δημοσιονομικών). Προκηρύσσεται με πρόταση 120 βουλευτών και απόφαση των 3/5 (180 βουλευτές).
- Για κρίσιμα εθνικά θέματα: Με πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου και απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας (151 βουλευτές).
Ιστορική Αναδρομή (1920 - 1974)
Σε διάστημα 54 ετών διενεργήθηκαν επτά δημοψηφίσματα, τα περισσότερα εκ των οποίων αφορούσαν το πολιτειακό ζήτημα (μοναρχία ή δημοκρατία). Σημειώνεται ότι τρία από αυτά διενεργήθηκαν από δικτατορικές κυβερνήσεις.
| Ημερομηνία | Θέμα | Σημειώσεις |
|---|---|---|
| 22/11/1920 | Επάνοδος Βασιλιά Κωνσταντίνου | 98,97% υπέρ. Θεωρήθηκε πλεονασμός. |
| 13/04/1924 | Ανακήρυξη Δημοκρατίας | 69,78% «Ναι». |
| 03/11/1935 | Επάνοδος Μοναρχίας | 97,87% «Ναι». Καταγγέλθηκε ως νόθο. |
| 01/09/1946 | Επάνοδος Γεωργίου Β' | 68,40% υπέρ. |
| 29/09/1968 | Νέο Σύνταγμα Χούντας | 92,10% «Ναι». Χαρακτηρίστηκε νόθο. |
| 29/07/1973 | Προεδρική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία | 78,4% «Ναι». Χαρακτηρίστηκε νόθο. |
| 08/12/1974 | Οριστική λύση Πολιτειακού | 69,2% υπέρ Αβασίλευτης Δημοκρατίας. |
Το Δημοψήφισμα του 2015
Το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 αποτέλεσε μια ιδιαίτερη στιγμή στη σύγχρονη ιστορία. Προκηρύχθηκε από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, με ερώτημα την αποδοχή ή απόρριψη της πρότασης των θεσμών, μέσα σε κλίμα οικονομικής ασφυξίας.
