Navi Voice

Το αρχαίο σταυροειδές σύμβολο, η σβάστικα, που ο Σλήμαν ανακάλυψε στην Τροία, ήταν διαδεδομένο στον Ινδοευρωπαϊκό χώρο ήδη από την αρχαιότητα. Το πέρασμα του χρόνου, ωστόσο, δεν κατάφερε να την απαλλάξει από την εφιαλτική νοηματοδότηση που της έδωσαν οι ναζί.

Η ανακάλυψη του Σλήμαν στην Τροία

Όταν ο Ερρίκος Σλήμαν ταξίδεψε στην Ιθάκη και αργότερα στην Τουρκία, καθοδηγούμενος από τον Όμηρο, η αναζήτησή του για το παλάτι του Οδυσσέα και την Τροία τον οδήγησε σε αναπάντεχα ευρήματα. Στον λόφο Χισαρλίκ, εκτός από τον λεγόμενο «Θησαυρό του Πριάμου», βρήκε κάτι που έμελλε να αλλάξει την ιστορία: τη σβάστικα.

Ο Σλήμαν ανακάλυψε τουλάχιστον 1.800 παραλλαγές του συμβόλου. Τότε, το εύρημα θεωρήθηκε απόδειξη φυλετικής συνέχειας, υποδηλώνοντας ότι οι κάτοικοι της περιοχής ήταν «Άριοι».

Από τη γλωσσολογία στη φυλετική διαστροφή

Αρχικά, ο όρος «Aryan» χρησιμοποιήθηκε για να οριοθετήσει την ινδοευρωπαϊκή γλωσσική ομάδα. Ωστόσο, το ενδιαφέρον για την ευγονική τον 19ο αιώνα οδήγησε στη διαστροφή του όρου. Μελετητές όπως ο Arthur de Gobineau συνέδεσαν τους μυθικούς Άριους με τους Γερμανούς, θεωρώντας τους ανώτερους απογόνους που προορίζονταν να οδηγήσουν τον κόσμο στην πρόοδο.

Η ναζιστική οικειοποίηση

Για τους εθνικιστές, το «καθαρό σύμβολο των Αρίων» έγινε τεκμήριο ανωτερότητας. Εθνικιστικές ομάδες όπως το Reichshammerbund και οι Βαυαροί Freikorps υιοθέτησαν τη σβάστικα ως σύμβολο της ταυτότητάς τους.

Ο Αδόλφος Χίτλερ, το 1920, υιοθέτησε τον αγκυλωτό σταυρό για το ναζιστικό κόμμα, κατανοώντας ενστικτωδώς τη δύναμη του συμβόλου ως αντίβαρο στο σφυροδρέπανο των αντιπάλων του. Αργότερα, ο Γκέμπελες θωράκισε αυτή τη χρήση, απαγορεύοντας κάθε άλλη εμπορική χρήση του συμβόλου και συνδέοντάς το άρρηκτα με το Τρίτο Ράιχ μέσω προπαγανδιστικών μέσων, όπως η ταινία «Triumph of the Will».

Έτσι, ένα σύμβολο που ιστορικά σήμαινε καλή τύχη σε πολιτισμούς από την Ελλάδα έως την Ινδία και την Αμερική, μετατράπηκε στο διακριτικό όριο μιας ολέθριας ιδεολογίας.