Πλοηγός στον κόσμο του διαδικτύου απο το χτές στο σήμερα.

Η αρχαία πρωτοχρονιά ήταν καλοκαιρινή

Προσθέστε σχόλιο

Στην καρδιά του καλοκαιριού, στις 16 Ιουλίου, οι πρόγονοί μας τοποθετούσαν την δική τους Πρωτοχρονιά. Ήταν η πρώτη ημέρα του μήνα Εκατομβαιώνα, που ολοκληρωνόταν στις 15 Αυγούστου με το γενέθλιον της θεάς Αθηνάς και μεγάλες εορταστικές εκδηλώσεις, κυρίως στην αρχαία Αθήνα. Οι Έλληνες χώριζαν το έτος σε 12 σεληνιακούς (συνοδικούς) μήνες.

Η Αρχιτεκτονική του Σεληνοηλιακού Ημερολογίου

Σύμφωνα με τον καθηγητή Μαθηματικών κ. Άγγελο Λιβαθινό, το σύστημα αυτό ήταν ιδιαίτερα ευφυές. Επειδή οι συνοδικοί μήνες δεν είχαν ακέραιο αριθμό ημερών (περίπου 29,5), χρησιμοποιούσαν εναλλάξ μήνες 30 ημερών («τέλειοι») και 29 ημερών («κοίλοι»), ώστε η πρώτη ημέρα κάθε μήνα να συμπίπτει με τη Νέα Σελήνη (Νουμηνία).

«Επειδή το σεληνιακό έτος των 354 ημερών ήταν μικρότερο κατά 11,25 ημέρες από το ηλιακό έτος, οι αρχαίοι εφάρμοζαν διορθωτικά μέτρα. Σε κάθε οκτώ σεληνιακά έτη παρενέβαλλαν τρεις εμβόλιμους μήνες (στο 3ο, 5ο και 8ο έτος), ώστε να εξισορροπήσουν το έλλειμμα των 90 ημερών».

Ο Μήνας Ποσειδεών και οι Εορτές του

Αντιστοιχώντας στο διάστημα περίπου 16 Δεκεμβρίου - 15 Ιανουαρίου, ο έκτος κατά σειρά μήνας του αττικού ημερολογίου ήταν ο Ποσειδεών. Κατά τη διάρκειά του, η κοινωνική και θρησκευτική ζωή ήταν έντονη:

  • Τα Αλώα: Εορτή προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης για την προστασία της βλάστησης. Οι άνδρες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν επιτρεπόταν να συμμετέχουν.
  • Τα κατ' αγρούς Διονύσια: Αγροτική γιορτή προς τιμήν του Διονύσου με πομπές, φαλλικές τελετές, λαϊκή διασκέδαση και, από τον 5ο αιώνα π.Χ., δραματικές παραστάσεις.

Χρονολόγηση και Ιστορική Αναδρομή

Πώς όμως μετρούσαν οι αρχαίοι τον χρόνο; Ιστορικά, οι μέθοδοι διέφεραν ανάλογα με την εποχή και την περιοχή:

  • Παλαιότερες μέθοδοι: Υπολογισμοί από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος ή τη γέννηση του Ηρακλή.
  • Τοπικοί άρχοντες: Στην Αίγυπτο και την Ασσυρία, τα έτη υπολογίζονταν με βάση τη βασιλεία των ηγεμόνων ή ονομάζονταν βάσει αξιωματούχων.
  • Ολυμπιακοί Αγώνες: Αριστοτέλης και Ερατοσθένης καθιέρωσαν τη χρονολόγηση μέσω των Ολυμπιάδων, δίνοντας ένα κοινό μέτρο αναφοράς.

Η σημερινή μας αρίθμηση, που βασίζεται στη γέννηση του Χριστού, ξεκίνησε πολύ αργότερα από τον μοναχό Διονύσιο τον Μικρό, καθιερώνοντας έναν κανόνα που ισχύει μέχρι σήμερα.

Ηλιούγεννα: Τα αρχαία Ελληνικά Χριστούγεννα

Προσθέστε σχόλιο


Τα Χριστούγεννα, η εορτή της γεννήσεως του Ιησού, αποτελούν για τον χριστιανικό κόσμο ημέρα μεγάλης χαράς. Ωστόσο, μια ιστορική αναδρομή αποκαλύπτει ότι πίσω από τις σημερινές παραδόσεις κρύβεται ένα πλούσιο υπόβαθρο αρχέγονων μεταφυσικών συμβολισμών και εθίμων που προϋπήρχαν της καθιερωμένης εορτής.


Η Ιστορικότητα της Ημερομηνίας

Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι η Καινή Διαθήκη δεν ορίζει ημερομηνία γέννησης του Ιησού. Επιπλέον, το ευαγγελικό εδάφιο του Λουκά (2:8) αναφέρει ότι οι ποιμένες βρίσκονταν με τα κοπάδια τους στους αγρούς τη νύχτα, πρακτική που λόγω του ψύχους δεν θα ήταν εφικτή τον Δεκέμβριο. Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν μια γέννηση που πιθανότατα συνέβη το Φθινόπωρο.


Η καθιέρωση της 25ης Δεκεμβρίου έγινε τον 4ο μ.Χ. αιώνα από τον Πάπα Ιούλιο Α', συμπίπτοντας με το Χειμερινό Ηλιοστάσιο. Η επιλογή αυτή στόχευε στη συμβολική ταύτιση του Χριστού με τον «Ήλιο που δίδει φως στον κόσμο».


Η Σύνδεση με τον Αρχαίο Κόσμο

Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου δεν ήταν τυχαία, καθώς συνέπιπτε με λατρευτικές εορτές αρχαίων πολιτισμών:

  • Διόνυσος: Οι αρχαίοι Έλληνες εόρταζαν στις 30 Δεκεμβρίου την αναγέννηση του «θείου βρέφους» Διονύσου, ο οποίος επίσης αποκαλούνταν «σωτήρ» και «ποιμήν».
  • Ήλιος - Απόλλων: Η εορτή του «Αήττητου Ήλιου» (Deus Sol Invictus) των Ρωμαίων είχε τις ρίζες της στη λατρεία του Φωτοφόρου Απόλλωνα, που απεικονιζόταν στο ιπτάμενο άρμα του.
  • Σατουρνάλια: Οι ρωμαϊκές εορτές του Κρόνου περιλάμβαναν ανταλλαγή δώρων, λαμπάδων και γλυκών σε σχήμα βρέφους, έθιμα που ενσωματώθηκαν σταδιακά στη χριστουγεννιάτικη παράδοση.


Οι Ρίζες των Εθίμων

Πολλά από τα σημερινά έθιμα αποτελούν μετεξέλιξη αρχαίων ελληνικών παραδόσεων:

  1. Κάλαντα & Ειρεσιώνη: Πίσω από τα κάλαντα κρύβεται η αρχαία Ειρεσιώνη, ένας στολισμένος κλάδος ελιάς που έφεραν παιδιά από σπίτι σε σπίτι, ευχόμενα υγεία και ευφορία.
  2. Χριστουγεννιάτικο Δέντρο: Θεωρείται συνέχεια της Ικετηρίας και συμβολίζει την αιωνιότητα της ζωής.
  3. Άγιος Βασίλης: Η μυθολογία του ιπτάμενου έλκηθρου που μοιράζει δώρα φαίνεται να αντλεί έμπνευση από τον μύθο του Απόλλωνα, ο οποίος πάνω στο ιπτάμενο άρμα του «μοίραζε» το φως στον κόσμο.
  4. Βασιλόπιτα: Αποτελεί εξέλιξη του αρχαιοελληνικού εορταστικού άρτου, που προσφερόταν στους θεούς κατά τις μεγάλες αγροτικές εορτές.

TΑ ΧΑΛΚΙΝΑ ΑΛΟΓΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΠΟΥ ΚΛΑΠΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Προσθέστε σχόλιο

Οι «Άλογα του Αγίου Μάρκου»: Μια Ελληνική Οδύσσεια σε Χαλκό

Τα χάλκινα άλογα της Βενετίας

Αν και ο κόσμος τα γνωρίζει λανθασμένα ως τα «Άλογα του Αγίου Μάρκου» στη Βενετία, η καταγωγή τους είναι καθαρά ελληνική. Τα τέσσερα περίφημα αυτά γλυπτά αποτελούν δείγματα υψηλής τέχνης, πιθανότατα από τη σχολή της Σικυώνας ή της Χίου, όπου και κοσμούσαν το νησί από τον 2ο π.Χ. αιώνα.


Τεχνικές Λεπτομέρειες

  • Διαστάσεις: Ύψος 238 εκ., μήκος 252 εκ.
  • Βάρος: Περίπου 8,5 έως 9 τόνοι το καθένα.
  • Σύνθεση: Περιέχουν 96,67% χαλκό, αποτελώντας ένα κράμα υψηλής καθαρότητας για την καλύτερη επεξεργασία επιχρύσωσης με υδράργυρο.

Το Ταξίδι της Λεηλασίας

Η πορεία τους μέσα στον χρόνο είναι μια διαρκής μετακίνηση ανάμεσα σε κατακτητές:

  1. Κωνσταντινούπολη: Ο Θεοδόσιος Β΄ τα μεταφέρει από τη Χίο στον Ιππόδρομο της Πόλης.
  2. Βενετία (1204): Κατά τη Δ΄ Σταυροφορία, ο Ενρίκο Δάνδολος τα κλέβει και τα τοποθετεί στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Τα κολάρα που φέρουν προστέθηκαν τότε, για να καλύψουν τα σημεία όπου κόπηκαν τα κεφάλια τους για τη μεταφορά.
  3. Παρίσι (1797): Ο Ναπολέων τα αρπάζει και τα τοποθετεί στην Αψίδα του Θριάμβου.
  4. Επιστροφή στη Βενετία (1815): Μετά την πτώση του Ναπολέοντα, επιστρέφουν στη Βασιλική.


Σήμερα, τα πρωτότυπα φυλάσσονται με ασφάλεια στο Μουσείο του Ναού, ενώ στη βεράντα της Βασιλικής υπάρχουν μόνο αντίγραφα.


«Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει» – Γιώργος Σεφέρης.


Το ερώτημα παραμένει επίκαιρο: Πότε θα επιστρέψουν τα εκατομμύρια κλεμμένα πολιτιστικά κειμήλια που βρίσκονται διασκορπισμένα σε μουσεία και υπόγεια ανά την Ευρώπη, εκεί όπου πραγματικά ανήκουν; Η επιστροφή τους δεν θα ήταν μόνο πράξη δικαιοσύνης, αλλά και μια απαραίτητη ένδειξη ηθικής αποκατάστασης.

Διαφημίσεις