Οι Σημαντικότερες Ανακαλύψεις του 2015 (Science)

Το περιοδικό Science παρουσίασε την καθιερωμένη λίστα με τις σημαντικότερες επιστημονικές ανακαλύψεις της χρονιάς, αναδεικνύοντας επιτεύγματα που αλλάζουν τα δεδομένα στην έρευνα και την κατανόηση του κόσμου μας.

Το Κορυφαίο Επίτευγμα: CRISPR

Κορυφαία ανακάλυψη αναδείχθηκε η τεχνική γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR-Cas9. Αν και η μέθοδος υπάρχει εδώ και τρία χρόνια, το 2015 απέδειξε την ακρίβεια και τις δυνατότητές της να τροποποιεί το DNA με πρωτοφανή αποτελεσματικότητα, ανοίγοντας παράλληλα έντονο διάλογο για τη δεοντολογία της γενετικής τροποποίησης εμβρύων.

Top 10 Επιστημονικά Επιτεύγματα

• Εξερεύνηση του διαστήματος: Τα ταξίδια στον Πλούτωνα (New Horizons) και στη Δήμητρα (Dawn).
• Ανθρωπολογία & Γενετική: Η ανάλυση του γονιδιώματος του 8.500 ετών «Ανθρώπου του Κένεγουικ».
• Επιστημονική Αξιοπιστία: Η έρευνα που ανέδειξε το πρόβλημα αναπαραγωγιμότητας των ψυχολογικών μελετών.
• Νέο είδος ανθρώπου: Η ανακάλυψη του Homo naledi στη Νότια Αφρική.
• Γεωλογία: Η επιβεβαίωση ότι οι στήλες μάγματος ξεκινούν από τον πυρήνα της Γης.
• Ιατρική: Η ανάπτυξη του πρώτου εμβολίου για τον ιό Έμπολα.
• Βιοτεχνολογία: Η γενετική τροποποίηση μύκητα για παραγωγή οπιοειδών.
• Νευροεπιστήμη: Η ανακάλυψη ότι το λεμφικό σύστημα συνδέεται απευθείας με τον εγκέφαλο.
• Κβαντική Φυσική: Η επιβεβαίωση της κβαντικής διεμπλοκής σε μεγάλες αποστάσεις.

Οι «Μαύρες» Εξελίξεις για την Επιστήμη

Δυστυχώς, το 2015 περιλάμβανε και σκοτεινά σημεία για τον επιστημονικό και πολιτισμικό κόσμο:

• Πολιτισμική καταστροφή: Η καταστροφή του ναού του Βάαλ στην Παλμύρα από το ISIS.
• Σεξιστικά σκάνδαλα: Οι παραιτήσεις κορυφαίων επιστημόνων (π.χ. Τιμ Χαντ, Τζέοφ Μάρσι) λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς.
• Εμπόδια στην έρευνα: Η παρεμπόδιση της ανέγερσης του τηλεσκοπίου στη Χαβάη λόγω θρησκευτικών αντιδράσεων.

ΑΡΜΑΡΙ

Το αρμάρι ήταν ξύλινο και συνήθως έμπαινε σε κάποια εσοχή παραθύρου. Χωριζόταν σε ράφια και έκλεινε με μικρές δίφυλλες πόρτες με τζαμλίκια.

Πάνω στα ράφια στρώνονταν άσπρα χαρτιά ή υφάσματα με νταντέλες. Μέσα έμπαιναν τα πιατικά και τα κρύσταλλα και καμιά φορά φαγητά και τρόφιμα.

Αργότερα ήταν μια τετράγωνη μεταλλική ντουλάπα με σίτα γύρω-γύρω που κρεμιόταν από τα πάτερα ή από το ταβάνι, όπου έβαζαν τα τρόφιμα.

ΓΙΟΥΚΟΣ

Πάνω σε μια βάση ή σε μια κασέλα τοποθετούσαν με σειρά διπλωμένα ομοιόμορφα τα χοντρά κυρίως ρούχα του σπιτιού, όπως σαϊσματα, κουβέρτες, απλάδια, φλοκάτες, παπλώματα κ.α. Αν το σπίτι είχε κορίτσια τότε για το καθένα υπήρχε και ο γιούκος του, ο οποίος ανάλογα με την ηλικία(του κοριτσιού), ήταν και το ύψος του γιούκου. Πολλές φορές το χρόνο και ιδίως την άνοιξη οι νοικοκυρές τα έβγαζαν στα μπαλκόνια και τα άπλωναν στις ξύλινες φράχτες για να αεριστούν και να τα δουν οι υποψήφιοι γαμπροί ή να τα επιδείξουν στη γειτονιά.

ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΣΙ

Το εικονοστάσι στην αρχή ήταν μια σανίδα στερεωμένη στην ανατολική γωνία του υπνοδωματίου αν υπήρχε και πάνω ακουμπούσαν τις εικόνες. Από το ταβάνι στερεωνόταν το καντήλι που με αλυσίδες κατέβαινε μέχρι κάτω για να διευκολύνεται το άναμμα. Αργότερα έγινε ξύλινο έπιπλο με δίφυλλες τζαμωτές πόρτες που μέσα έβαζαν τις εικόνες, αγιασμό, βάγια και ότι άλλο κλαδί έπαιρναν από τις γιορτές. Δίπλα του τοποθετούσαν τη στεφανοθήκη του ζευγαριού.

ΚΑΔΡΟ

Ήταν ξύλινα πλαίσια σκαλιστά με τζάμι που μέσα έβαζαν φωτογραφίες, εικόνες, κεντήματα και τα κρεμούσαν στον τοίχο ή στο τζάκι.

ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ

Τα πρώτα καθίσματα που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι ήταν τα τσιούμπια από κορμούς δέντρων και τα σκαμνιά φτιαγμένα από σανίδες, ύψους 30-40 εκατοστών. Αργότερα χρησιμοποιούσαν τις ξύλινες καρέκλες με το ξύλινο ή ψάθινο κάθισμα και αν δεν έφταναν τα καθίσματα κάθονταν στο σαμάρι, στο κασόνι ή στο κάρτο που χρησίμευε για το μέτρημα των δημητριακών.

ΚΑΘΡΕΠΤΕΣ

Υπήρχαν διαφόρων ειδών καθρέπτες, άλλοι τοποθετημένοι στα φύλλα των ντουλαπιών και άλλοι ως κομμάτια τζαμιών κρεμασμένοι με σκοινί στον τοίχο ή ακουμπισμένοι στα έπιπλα.

ΚΑΣΕΛΑ

Επίμηκες ξύλινο κιβώτιο, απλό ή σκαλιστό στην μπροστινή όψη του με χερούλια δεξιά και αριστερά για να πιάνεται. Μέσα έβαζαν ρούχα, τρόφιμα και άλλα αντικείμενα.

ΚΑΣΟΝΙ

Είναι ένα απλό μεγάλο ξύλινο πλατανίσιο κιβώτιο με διαστάσεις 2x1x1 μέτρα με το μισό φύλλο της πάνω πλευράς να ανοίγει. Εσωτερικά χωριζόταν σε διαμερίσματα(μάτια) και έβαζαν γεννήματα (βρόμη, στάρι, καλαμπόκι), τραχανά, μανέστρα μέσα σε πανινοσακούλες φτιαγμένες στον αργαλιό και διάφορα άλλα τρόφιμα. Τα κασόνια τα τοποθετούσαν στα σπίτια, στην αποθήκη ή στο κατώι.

ΚΟΥΝΙΑ ή ΣΑΜΑΡΙΤΣΑ

Η κούνια ήταν ξύλινη κατασκευή από ντόπιους μαστόρους που κοίμιζαν και κούναγαν τα παιδιά μέχρι να περπατήσουν. Την κούνια την έλεγαν σαμαρίτσα και ήταν σαν σαμάρι ανάποδο για να κουνιέται.

ΚΡΕΒΑΤΙ

Τα κρεβάτια ήταν πρόχειρες κατασκευές από δύο τρίποδα σχήματος Π που πάνω τους έβαζαν σανίδια. Πάνω στις σανίδες έστρωναν σαϊσματα ή φτιαχτά στρώματα που τα γέμιζαν με πούσια (φλούδες αραποσιτιού), άχερα ή κουρέλια. Για σκέπασμα είχαν κουρελούδες, μπαντανίες και κουβέρτες. Για κρεβάτι χρησιμοποιούσαν επίσης τα κασόνια και τις κασέλες. Το κρεβάτι σκεπαζόταν όταν δεν το χρησιμοποιούσαν, με πολύχρωμες κουβέρτες με κρόσσια και υφασμάτινες ταινίες. Κάτω από τα κρεβάτια έκρυβαν καλάθια, παπούτσια και διάφορα αντικείμενα.

ΚΡΕΜΑΣΤΡΑ

Μια σανίδα με βιδωμένους γάντζους ή καρφωμένες πρόκες στερεωμένη δίπλα ή πίσω από την πόρτα, χρησίμευε για κρεμάστρα των επισκεπτών. Υπήρχαν και κρεμάστρες του εμπορίου με ξύλινες χειρολαβές για το κρέμασμα των ρούχων.

ΜΠΑΟΥΛΟ

Το μπαούλο ήταν ένα ξύλινο μακρόστενο κιβώτιο με μήκος ένα μέτρο, πλάτος 50 εκατοστά και ύψος 60 εκατοστά, από τα οποία τα 10 καταλαμβάνει το καπάκι στην επιφάνεια (η οποία ήταν όλη ανοιγόμενη). Δεξιά και αριστερά είχε μεταλλικά χερούλια, ενώ στην μπροστινή όψη υπήρχαν κλειδαριές που κούμπωναν στο καπάκι.

Η επιφάνειά τους ήταν μεταλλική ή ξύλινη λουστραρισμένη με παραστάσεις σκαλιστές ή ανάγλυφες, διακοσμημένες με μεταλλικά καρφιά. Το μπαούλο χρησίμευε για να αποθηκεύουν οι νοικοκυρές και οι νυφάδες τα χρήματα, τα προικιά τους, τα ρούχα τους και στις γωνίες του έκρυβαν οτιδήποτε πολύτιμο είχαν (φωτογραφίες, συμβόλαια, ταυτότητες και χρήματα). Την επιφάνειά του τη χρησιμοποιούσαν για κάθισμα.

ΠΙΑΤΟΘΗΚΗ

Απλό ξύλινο έπιπλο καρφωμένο στον τοίχο της κουζίνας.

ΤΡΑΠΕΖΙ

Το τραπέζι ήταν τετράγωνο ή μακρόστενο, ενός μέτρου ύψους, με τέσσερα πόδια ξύλινα με στρωμένες σανίδες πάνω του. Το χρησιμοποιούσαν για το φαγητό, για να ανοίγουν οι νοικοκυρές φύλο για το στρωτό ή να κόβουν τις χυλόπιτες, να τρίβουν και να απλώνουν τον τραχανά, να γράφουν και να διαβάζουν τα παιδιά. Εκτός από το ψηλό τραπέζι υπήρχε και το χαμηλό ( ο σοφράς) περίπου 30 εκατοστών, το οποίο χρησίμευε για να τρώνε στο παραγώνι και για να κάνει η νοικοκυρά τις καθιστικές δουλειές.

ΦΟΡΤΣΕΡΙ

Ξύλινο έπιπλο μικρότερο από μπαούλο για να τοποθετούν ασπρόρουχα ή πιατικά ή αντικείμενα αξίας.

Βαρέλα 

Κυλινδρικό ξύλινο βαρελάκι που το κρεμούσαν με σχοινί ή αλυσίδα. Αποτελείτο από μικρές σανίδες(δόγες)και δύο πάτους που δενόταν με δύο σιδερένια στεφάνια. Στο πάνω μέρος είχε το στόμιο με το φελλό ή το ξύλο. Μετέφεραν νερό στο αμπέλι ή στο χωράφι. Χωρούσε 3-5 λίτρα νερό ή κρασί.

Βαρέλι 

Κυλινδρικό ξύλινο δοχείο, που στη μέση ήταν πιο παχύ. Δενόταν συνήθως με τέσσερα σιδερένια ή ξύλινα στεφάνια. Είχε δύο τρύπες, μια στη βάση για να βγαίνει το νερό και μια στη μέση της κυρτής επιφάνειας για να γεμίζει. Χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες για να μεταφέρουν νερό από τη βρύση ή να το φορτώνουν στα ζώα δύο μαζί.

Γουβάς 

Κωνικό μεταλλικό πλατύστομο σκεύος που στο πάτο του έφερε στεφάνι. Στα χείλη του πιάνετε καμπυλωτή σιδερόβεργα, για να κρατιέται. Το χρησιμοποιούσαν για πότισμα των ζώων και μεταφορά τροφών.

Γουδί

Πέτρινο ξύλινο και αργότερα μπρούτζινο που χτυπούσαν μέσα καρύδια, αμύγδαλα, σκόρδα και διάφορα τρόφιμα με τον ειδικό κόπανο(γουδοχέρι)

Δαχτυλήθρα

Μικρή μεταλλική θήκη που μπαίνει στο μεσαίο δάχτυλο του δεξιού χεριού και σπρώχνει την βελόνα ή την σακοράφα.

Κανάτα

Πήλινο, γυάλινο ή ξύλινο σκεύος με χερούλι στα πλάγια. Χρησιμοποιείται για να κερνάμε νερό ή κρασί στο τραπέζι. Το ξύλινο είναι με λεπτές δόγες που τις συγκρατούν μικρά στεφάνια.

Κανίστρα

Είναι πλατύστομο καλάθι πλεγμένο με λεπτό καλάμι και ψιλές βέργες. Οι μεγάλες έχουν πλεγμένες με βέργες δύο λαβές για να πιάνονται. Τη χρησιμοποιούσαν για κόλλυβα, ψωμί στα μνημόσυνα κλπ.

Καντήλι

Ήταν ένα ποτήρι γυάλινο ή σιδερένιο με ένα βαμβακερό φυτίλι γεμάτο λάδι και νερό. Αργότερα βγήκαν τα ποικιλόχρωμα με διάφορα σχήματα, με τις αλυσίδες που κρεμόταν από το ταβάνι δίπλα στα εικονίσματα που τραβώντας από τον κάτω χαλκά έφταναν μέχρι το ύψος της νοικοκυράς να το ανάψει. Χρησιμοποιούσαν καντηλήθρες και φυτίλια.

Καβουρντιστήρι ή καρφουντίστηρι

Σκεύος-μηχάνημα κυλινδρικό λαμαρινένιο με συρόμενο ή ανοιγόμενο πορτάκι πάνω στο κύλινδρο που τον διαπερνούσε μια σιδερόβεργα, που στη μια άκρη ήταν μυτερή και στην άλλη είχε κούρμπα με λαβή που διευκόλυνε να περιστραφεί.

Καυκί

Μικρό ξύλινο ημισφαιρικό σκεύος πλατύστομο χωρίς λαιμό με κούπωμα που κλείνει.

Κόπανος

Μονοκόμματο ξύλινο εργαλείο με χερολαβή που η μια πλευρά του ήταν ορθογώνια και η άλλη κωνική, για το κοπάνημα των μουλιασμένων χοντρόσκουτων στο ποτάμι.

Κούπες

Γυάλινα πήλινα ή ξύλινα σκεύη σε διάφορα μεγέθη. Κούπες ή μουρχούτες λέγανε και τα βαθιά πιάτα που έτριβαν στο γάλα ή έτρωγαν τις τριφτιάδες.

Κουτάλια ή χουλιάρια

Διάφορα μεγέθη σε σιδερένια, μπρούτζινα και ξύλινα φτιαγμένα από ξύλο κουμαριάς με ολόγιομο φεγγάρι από ντόπιους μαστόρους. Είχαν κουτάλια του γλυκού, του φαγητού και κουτάλες για «κένωμα».

Κρισάρα

Ξύλινο κυλινδρικός σκεύος από λεπτή ή χοντρή συρμάτινη σήτα για το ξεχώρισμα του αλευριού από τα πίτουρα. Υπήρχαν δύο ειδών κρισάρες η χοντρή για το κοσκίνισμα για το φτιάξιμο του ψωμιού και η ψιλή για τις λειτουργιές τους κουραμπιέδες και τις μπουγάτσες.

Λαΐνα

Πήλινα πλατύστομα σκεύη με μεγάλη κοιλιά και πήλινο καπάκι. Με στενό λαιμό η μια και τα χερούλια κοντά στο στόμιο, ενώ η άλλη χωρίς λαιμό και στην κοιλιά οι χειρολαβές. Αποθήκευαν ξύδι, τουρσί, πετιμέζι κ.α.

Λάμπα

Η λάμπα ήταν το κυρίως γυάλινο φωτιστικό του σπιτιού που έκαιγε φωτιστικό πετρέλαιο. Στο κάτω μέρος της λάμπας που χρησίμευε και σαν βάση πιανόταν το έλασμα για το κρέμασμα, αποθήκευε το πετρέλαιο και βίδωνε ο μηχανισμός που ανέβαζε το φυτίλι. Το λαμπόγιαλο στερεωνόταν στο μηχανισμό του φυτιλιού.

Λεβέτη

Μεγάλο χαλκωματένιο κυλινδρικό δοχείο με δύο χερούλια κοντά στα χείλια που χωρούσε γύρω στα 50 λίτρα. Το χρησιμοποιούσαν στο ποτάμι για να βράζουν νερό για το πλύσιμο ή για να μαγειρέψουν μεγάλες ποσότητες φαγητού για γάμους ή για το βγάλσιμο του ούζου.

Λυχνάρι ή φωτέλι

Τσίγκινη ή λαμαρινένιο κωνική κατασκευή που από το στενό του άνοιγμα έβγαινε το φυτίλι. Το κρέμαγαν σε καρφί μέσα στο τζάκι για να φωτίζει αμυδρά στη γωνία ή το έπαιρναν στο χέρι όταν κατέβαιναν στο κατώγι. Έβγαζε πολύ καπνό.

Μαλάθα

Πλεχτή καλάθα με πλατιά κοιλιά και κούπωμα, για να φυλάνε το ψωμί και άλλα τρόφιμα.

Μάσια-μάσα

Σιδερένιο εργαλείο που αποτελείται από μια σιδερόβεργη λαβή με κρίκο πίσω για να κρέμεται και το τριγωνικό άκρο που το κόλλαγε ο σιδεράς στη βέργα. Ήταν απαραίτητο εργαλείο του σπιτιού για το ξύσιμο των ξύλων και το μάζεμα της στάχτης. Στη μάσα του φούρνου η σιδερόβεργα είναι μακρύτερη και το τριγωνικό άκρο είναι γυρισμένο προς τα μέσα για να πιάνονται καλύτερα τα ξύλα και τα ταψιά.

Μποτίλια (μπουκάλα)

Γυάλινο σκεύος που χρησιμοποιείται για την αποθήκευση ποτών, λαδιού(και το κέρασμα του κρασιού στο τραπέζι).

Μπρίκι

Φτιαγμένο από χαλκό ή λαμαρίνα με ουρά για να πιάνεται. Χρησιμοποιείται για το ζέσταμα νερού ή παρασκευή τσαγιού και καφέ.

Μύλος

Κυλινδρική μηχανή που αποτελείται από δύο κύρια μέρη για το άλεσμα του καφέ. Στο πάνω μέρος προσαρμοζόταν η μανιβέλα που με την περιστροφή γύριζαν τα γρανάζια αλέθοντας τον καφέ, που έπεφτε στο κάτω δοχείο αλεσμένος.

Νιφτήρας

Για την οικονομία του νερού η λαμαρινένια νιφτήρα με μικρή κάνουλα κρεμασμένη στο τοίχο, από κάτω είχε λεκάνη για το νίψιμο.

Παγούρι

Ξύλινο ή μεταλλικό αγγείο για μεταφορά του βοσκού στο χωράφι. Το κρεμούσαν στο λαιμό ή στη ζώνη.

Πιρούνια

Μπρούτζινα, σιδερένια και ξύλινα μικρά και μεγάλα από ντόπιους τεχνίτες.

Πλαστήρι

Ξύλινο σκεύος με τετράγωνη ή παραλληλόγραμμη ορθογώνια επιφάνεια με μακρύ στρογγυλό χέρι για να πιάνεται. Πάνω σε αυτό έπλαθαν το ζυμάρι από το σκαφίδι για να γίνει καρβέλι ή κουλούρα. Με το πλαστήρι έστρωναν και έσπρωχναν τα καρβέλια και τα ταψιά στο φούρνο.

Πλάστης

Κυλινδρικό ραβδί που πλάθεται το ζυμάρι για να γίνει λεπτό φύλλο για στρωτό, μανέστρα, πίτες κ.α.

Πυροστιά

Είναι τρίγωνο ισοσκελές σε κάθε γωνία, ακουμπούσε κάθετα ένα πόδι 20 εκατοστών ύψος. Υποβαστάζει πάνω από τη φωτιά τα καζάνια, τον τέντζερη και άλλα μαγειρικά σκεύη.
 
Σατέρι ή στατέρι

Μεταλλικό όργανο με διαγραμμίσεις σε οκάδες ή κιλά με ελατήριο εσωτερικά. Στο κάτω μέρος είχε το τσιγκέλι για να κρεμιούνται τα προς το ζύγι υλικά, το πάνω μέρος είχε κρίκο για να πιάνεται.

Σίδερο

Είχε σχήμα τριγωνικό από μαντέμι που ήταν κούφιο εσωτερικά για τα κάρβουνα. Άνοιγε από τη μύτη το επάνω καπάκι που ήταν προσαρμοσμένο στη μέση το ξύλινο χερούλι σιδερώματος.

Σκάφη

Ξύλινη στεγανή που έμοιαζε σαν βάρκα. Την χρησιμοποιούσαν από τη στενή πλευρά της για να πλένουν με αλισίβα(στάχτη με νερό) και παλιότερα έριχναν συκόφυλλο στο νερό.

Η Γιουγκοσλαβία: Η Γέννηση, η Πτώση και η Νοσταλγία μιας Χώρας

Η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (SFRJ) γεννήθηκε στις 29 Νοεμβρίου 1943, όταν το αντιφασιστικό Συμβούλιο Εθνικής Απελευθέρωσης της Γιουγκοσλαβίας συνεδρίασε στο Γιάιτσε της Βοσνίας υπό την ηγεσία του Τίτο. Η χώρα αυτή αποτέλεσε για μισό αιώνα μια «γέφυρα» μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ενώ η ευημερία της βασίστηκε στην πολιτική ισορροπιών του Στρατάρχη Τίτο.

Χαρακτηριστικά της Ενιαίας Γιουγκοσλαβίας

Λίγο πριν τη διάλυσή της, η χώρα παρουσίαζε μια ιδιαίτερη πολυπολιτισμική φυσιογνωμία:

• Πληθυσμός: 23 εκατομμύρια κάτοικοι.
• Δομή: Αποτελούνταν από 6 ομόσπονδες δημοκρατίες.
• Γλώσσες: 4 επίσημες γλώσσες (Σερβικά, Κροατικά, Σλοβενικά και Σλαβομακεδονικά).
• Θρησκεία: 3 κύριες θρησκείες (Ορθοδοξία, Καθολικισμός, Μουσουλμανισμός).

Οι «Γιουγκοσλάβοι» ως Εθνική Ταυτότητα

Αν και δεν υπήρχε αρχικά ως επίσημη εθνότητα, η ταυτότητα του «Γιουγκοσλάβου» αναπτύχθηκε σταδιακά, λειτουργώντας ως «ουδέτερη ζώνη» ανάμεσα στις ανταγωνιστικές εθνικές ομάδες:

• Στην απογραφή του 1981, 1.216.463 άνθρωποι (το 5,4% του πληθυσμού) δήλωσαν «Γιουγκοσλάβοι», πολλοί από τους οποίους ήταν τέκνα μικτών γάμων.
• Μετά τον πόλεμο και τη διάλυση της χώρας, η ταυτότητα αυτή σχεδόν εξαλείφθηκε, καθώς οι πολίτες αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν τις εθνότητες των γονέων τους.

YU-Nostalgia: Η Νοσταλγία ενός «Κοινού Σπιτιού»

Παρά τη διάλυση της χώρας σε επτά ανεξάρτητα κράτη, η μνήμη της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας παραμένει ζωντανή μέσα από αυτό που ονομάζουμε YU-Nostalgjia:

• Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν από μια αίσθηση κοινής ιστορικής εμπειρίας που τους ενώνει.
• Μεταξύ των νοσταλγών συγκαταλέγεται η παλιά κομμουνιστική νομεκλατούρα, που έχασε τα προνόμιά της μετά την αλλαγή του καθεστώτος.
• Η ύπαρξη ενός «μουσικού Γιουγκοσλαβικού μπλοκ» στη Eurovision, όπου οι χώρες ψηφίζουν η μία την άλλη, θεωρείται απόδειξη αυτής της επιβίωσης της κοινής μνήμης.

---

Επιμέλεια: Γιώργος Στάμκος

Η πρώτη επιδρομή

Το έτος 375, το βαρβαρικόν γερμανικόν φύλο των εκχριστιανισμένων Βησιγότθων, πιεζόμενον από την εξ ανατολών επέλασιν των Ούννων, διέβη τον ποταμόν Ίστρον (Δούναβην), αφού έλαβε την άδειαν του αυτοκράτορος της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ουάλη και ξεχύθηκε στα εδάφη της, στον χώρον, τον οποίον καλύπτει η σημερινή Βουλγαρία και η Θράκη.

Μαζί με αυτούς διέβησαν τον Ίστρον, άνευ αδείας και πολλοί Οστρογότθοι, από τους εγκατεστημένους στα μέρη της Δακίας. Η πράξις αυτή έμελλε να δρομολογήσει γεγονότα ολέθρια, τόσον διά την Ρωμαϊκήν Αυτοκρατορίαν, όσον και διά την Ελλάδα.

Δεν άργησε να επέλθη ρήξις στις σχέσεις των Γότθων με τους Ρωμαίους, αφού οι πρώτοι, μη παραδίδοντας τον οπλισμόν τους, όπως είχαν συμφωνήσει, και επιδιδόμενοι σε ληστρικές επιδρομές, ανάγκασαν τον αυτοκράτορα Ουάλην να σπεύσει με όλες τις ανατολικές λεγεώνες εναντίον τους, διά να τους αντιμετωπίσει.

Οι δύο στρατοί συνεπλάκησαν τον Αύγουστον του 378 στην περιοχήν της Αδριανουπόλεως και στην σφοδρήν μάχην, η οποία επακολούθησε, ο Ρωμαϊκός στρατός υπέστη φοβερή πανωλεθρία, αφού σκοτώθηκε στο πεδίο της μάχης ακόμη και ο Ουάλης με τους στρατηγούς του. Η ήττα αυτή άνοιξε την όρεξιν των Γότθων, οι οποίοι ξεχύθηκαν λεηλατώντας και σφάζοντας τον Ελληνικόν πληθυσμόν στην Θράκη, Μακεδονία και Θεσσαλία.

Έφθασαν δε μέχρι τα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως, όπου όμως απεκρούσθηκαν και έτσι συνέχισαν την καταστροφή των ανοχύρωτων πόλεων και της υπαίθρου της Θράκης, της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας. Οι περιοχές αυτές της Ελλάδος ευρισκόμενες στην κατοχήν των Ανατολικών Ρωμαίων και μη διαθέτοντας δικά τους αμυντικά μέσα, πλήρωσαν μεγάλο φόρο αίματος, καταστροφών και εξανδραποδισμών στις ορδές των αιμοσταγών βαρβάρων Γότθων.

Ο Θεοδόσιος ο Α΄, ο οποίος αναγορεύτηκε αυτοκράτορας στην θέση του νεκρού Ουάλη, αποδείχθηκε ανάξιος να διαχειριστεί την κατάστασιν και έτσι οι Γότθοι, άλλοτε κατατασσόμενοι ως μισθοφόροι στον στρατό του και άλλοτε στασιάζοντας και πολεμώντας τον, λυμαίνονταν τις Ελληνικές επαρχίες.

Η δεύτερη επιδρομή

Τον Ιανουάριον του έτους 395, ο πολέμιος του Ελληνισμού Θεοδόσιος ο Α΄ πέθανε και ολόκληρη η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία πέρασε στα χέρια των υιών του Αρκαδίου και Ονωρίου. Ο Ονώριος ανέλαβε τις Δυτικές επαρχίες της Αυτοκρατορίας και ο Αρκάδιος τις Ανατολικές. Στην ουσία όμως την εξουσία την ασκούσε στην Ανατολή ο αυλικός ευνούχος Ρουφίνος και στην Δύση ο Βάνδαλος στρατηγός Στηλίχων.

Ο ευνούχος Φλάβιος Ρουφίνος, Γαλάτης στην καταγωγήν, κατόρθωσε να ανέλθει στην ανώτερη θέση των αξιωματούχων της αυλής του Αυτοκράτορα Αρκαδίου και αναδείχθηκε τελικά Μάγιστρος των Οφφικίων.

Ο Αρκάδιος του είχε τυφλήν εμπιστοσύνη και όταν μάλιστα εκείνος δολοφόνησε με δόλον τον αντίπαλόν του Πρόμωτον, έναν συνετόν και δραστήριον αξιωματούχον, η γνώμη του πλέον ήταν αυτοκρατορική διαταγή!

Διόρισε ανθύπατον της Ελλάδος κάποιον Αντίοχον, έναν ανέντιμον και κακόβουλον άνδρα, ο οποίος ήταν πειθήνιον όργανό του, και διοικητή της φρουράς των Θερμοπυλών όρισε κάποιον Γερόντιον. Οι δύο αυτοί αξιωματούχοι, ήταν πρόθυμοι να συμπράξουν στην υλοποίησιν των σχεδίων του Ρουφίνου, τα οποία έφθαναν μέχρι την διεκδίκηση του αυτοκρατορικού θρόνου! Ένα από τα εμπόδια στα σχέδια του Ρουφίνου, ήταν και η κατάστασις, η οποία είχε διαμορφωθεί στην περιοχήν της Νοτίου και Δυτικής Ελλάδος.

Στην περιοχήν αυτήν, οι Έλληνες έβλεπαν με περισσότερη συμπάθεια την προσπάθεια της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και του ίδιου του Στυλίχονος, διά να τους προσεταιρισθεί, έναντι της πικρής εμπειρίας, την οποίαν είχαν από την συνήθη πολιτικήν της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, την βασισμένην στους διωγμούς, στην άγρια φορολόγησιν και την αδιαφορίαν επίλυσης των προβλημάτων.

Βάζοντας σε ενέργεια τις μηχανορραφίες του ο Ρουφίνος, έμαθε ότι ο Αλάριχος, ηγέτης των Βησιγότθων, οι οποίοι διέμεναν στην βόρεια Θράκη, σκόπευε να στασιάσει εναντίον του αυτοκράτορος, επειδή ήταν δυσαρεστημένος μαζί του, διότι ο αυτοκράτορας δεν του είχε δώσει να διοικεί κανονικό στρατό, αλλά μόνον βαρβάρους μισθοφόρους. Ήλθε λοιπόν σε μυστικήν επικοινωνία μαζί του και του ζήτησε να ξεκινήσει επιδρομές στην Ελλάδα με τους βαρβάρους, τους οποίους είχε στην εξουσία του, αφού όλη η Ελλάδα ήταν στην ουσία ανυπεράσπιστη από τον αυτοκρατορικό στρατό.

Παρακινημένος από τον Ρουφίνο ο Αλάριχος, ξεκίνησε το 396 από την Θράκη με τις βαρβαρικές ορδές του και επέδραμε στην Μακεδονία και στην Θεσσαλία, σπέρνοντας στο πέρασμά του την καταστροφή.
Σύμφωνα με τον ιστορικόν Ευνάπιον, τα στίφη των βαρβάρων Γότθων οδηγούσαν οι «τα φαιά ιμάτια φέροντες» μοναχοί, οι οποίοι βοηθούσαν τον Αλάριχον στο καταστροφικό του έργον της λεηλασίας, των σφαγών και της ισοπέδωσης των Ιερών των «Εθνικών» Ελλήνων!

Όταν το βαρβαρικόν στράτευμα πλησίαζε τα στενά των Θερμοπυλών, ειδοποιήθηκαν κρυφά διά την επιδρομήν, ο ανθύπατος Αντίοχος και ο διοικητής της φρουράς των Θερμοπυλών, Γερόντιος. Ο ιστορικός της εποχής Ζώσιμος, επαληθεύει την προσχεδιασμένην από τους ιδίους τους Ρωμαιοβυζαντινούς επιδρομή του Αλάριχου στην Ελλάδα, αναφέροντας χαρακτηριστικά στο βιβλίο του «Νέα Ιστορία», τα ακόλουθα σχετικά με την διευκόλυνση από μέρους των, του αποτρόπαιου εγχειρήματος:

«….Και ο μεν απεχώρει μετά των φυλάκων, ενδιδούς ελευθέραν και ακώλυτον την επί την Ελλάδα πάροδον τοις βαρβάροις. Οι δε επί λείαν έτοιμον των αγρών και παντελή των πόλεων απώλειαν εχώρουν, τους μεν άνδρας ηβηδόν αποσφάττοντες, παιδάρια δε και γυναίκας αγεληδόν άμα τω πλούτω παντί ληζόμενοι….» (Ε΄ 5.5.6)

«….Και ο μεν (Γερόντιος), απεχώρησε μαζί με την φρουρά (από την οχυρή θέση των Θερμοπυλών), αφήνοντας έτσι τους βαρβάρους να περάσουν ελεύθερα και ανεμπόδιστα στην Ελλάδα. Οι δε βάρβαροι ρίχτηκαν στην διαρπαγήν του έτοιμου πλούτου της υπαίθρου και αφάνισαν τις πόλεις ολοκληρωτικά, σφάζοντας όλον τον ανδρικόν πληθυσμό, μέχρι την εφηβική ηλικία και αιχμαλωτίζοντας ομαδικά τα γυναικόπαιδα με όλη τους την περιουσία….»

Ολόκληρη η περιοχή νοτίως των Θερμοπυλών, ισοπεδώθηκε από την επέλασιν των βαρβάρων. Μόνον οι Θηβαίοι κατάφεραν να σωθούν, επειδή η πόλις τους ήταν καλά οχυρωμένη και ο Αλάριχος δεν είχε την υπομονή να την πολιορκήσει, διότι βιαζόταν να λεηλατήσει την πόλιν των Αθηνών!

Είχε την βεβαιότητα ότι εύκολα θα γινόταν κύριος των Αθηνών, επειδή η πόλις ήταν μεγάλη και οι υπεραπιστές της δεν επαρκούσαν διά την άμυνά της και ότι εάν κατελάμβανε τον Πειραιά, θα ανάγκαζε τους Αθηναίους να παραδοθούν από την έλλειψιν των αναγκαίων εφοδίων. Ευτυχώς όμως διά την Ελλάδα και τον κόσμο ολόκληρο, το σχέδιό του αυτό ναυάγησε και μάλιστα με πολύ περίεργο τρόπο:

Ο ιστορικός Ζώσιμος αναφέρει ότι όταν ο Αλάριχος πολιόρκησε με τον στρατό του την πόλιν, είδε να περιφέρεται πάνω στα τείχη των Αθηνών η Πρόμαχος Αθηνά με την μορφήν, την οποίαν έχει στα αγάλματά της, πάνοπλη και έτοιμη να αντισταθεί στον εχθρό. Επίσης όρθιον πλάϊ στα τείχη, είδε τον ήρωα Αχιλλέα, οργισμένον και με πολεμικήν διάθεσιν. Ο βάρβαρος δεν άντεξε αυτήν την θέα και φοβισμένος εγκατέλειψε την προσπάθειά του να εκπορθήσει την πόλιν.

Αφήνοντας όμως απείραχτη την Αττική, ο Αλάριχος κατευθύνθηκε προς τα Μέγαρα, τα οποία κατέλαβε κατόπιν εφόδου και συνέχισε το αιματηρόν και αποτρόπαιόν του έργον στην Μεγαρίδα και κατόπιν στην Πελοπόννησον, αφού προηγουμένως ο Γερόντιος είχε φροντίσει να του εξασφαλίσει ελεύθερη δίοδον από τον Ισθμό! Πρώτη αλώθηκε και κατεστράφηκε η Κόρινθος και στην συνέχεια το Άργος και όλες οι ενδιάμεσες κωμοπόλεις και οικισμοί.

Σειρά κατόπιν στην αλυσίδα των καταστροφών είχε η Σπάρτη. Η άλλοτε κραταιά ατείχιστη πόλις, δεν διέθετε πλέον αρκετά όπλα και άνδρες διά να την υπερασπισθούν. Στην ένδοξον αυτήν πόλιν, ο Αλάριχος, οι βάρβαροί του και οι μελανοφορεμένοι ακόλουθοί τους, άφησαν να ξεσπάσει όλο το απάνθρωπο μένος τους. Κυριολεκτικά δεν άφησαν λίθον επί λίθου!

Η συμφορά η οποία έπληξε την Ελλάδα με την επιδρομή των Γότθων δεν είχε το ταίρι της στην Ιστορία. Παντού από όπου πέρασαν τα στίφη του Αλάριχου, δεν έμεινε τίποτε άλλο, παρά ερείπια, στάχτες, αίμα και πόνος.

Το 397, ο στρατηγός της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Στηλίχων, αποβιβάστηκε με στρατό στην Πελοπόννησον και απώθησε τους Γότθους στην ορεινή περιοχή, μεταξύ Ηλείας και Αρκαδίας. Ενώ όμως μπορούσε να τους αποκλείσει εκεί και να τους συντρίψει, αδράνησε αδικαιολόγητα, με αποτέλεσμα οι Γότθοι να διαφύγουν με όλη τους την λεία και να περάσουν στην Στερεά και στην Ήπειρο, λεηλατώντας κι εκεί όλες τις πόλεις.

Οι περιοχές αυτές υπέστησαν τα πάνδεινα από τους βάρβαρους Γότθους, μέχρι το έτος 408, όταν ο Αλάριχος, εγκαταλείποντας την Ήπειρο, πέρασε μα τα στίφη του στην Παννονία, έχοντας μεγαλύτερα κατακτητικά σχέδια στο μυαλό του, εις βάρος της ίδιας της Ρώμης αυτήν την φορά.

Επίλογος

Όσες αλλόφυλες ορδές πέρασαν από τα Ιερά της Ελλάδος χώματα, όλες ήλθαν με μόνο σκοπό την καταστροφή, την διαρπαγή, τις σφαγές και την ικανοποίηση κάθε αγρίου και ζωώδους ενστίκτου.

Ανάμεσα σ’ αυτές τις ορδές η πλέον άγρια και καταστροφική, ήταν αυτή του γερμανικού φύλλου των Γότθων του Αλάριχου. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνούν οι σημερινοί Έλληνες, καθ’ ην στιγμήν μάλιστα υφίστανται την νέα επέλαση των επικυρίαρχων, ορατοί εντολοδόχοι θύτες των οποίων είναι και οι απόγονοι εκείνων των Γότθων, οι Γερμανοί. Η ιστορία αυτόν τον σκοπό άλλωστε έχει! Να μας νουθετεί με την αλήθεια της και να μας διδάσκει με το διαχρονικό της παράδειγμα.

Έτσι και στην σημερινή πραγματικότητα, η Ιστορία θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε πώς πέσαμε θύματα των δήθεν «εταίρων» μας, απογόνων εκείνων των αιμοσταγών βαρβάρων και να μην λησμονούμε τον τρόπο, με τον οποίον αυτοί διεισδύουν και καταστρέφουν, έχοντας ως βοηθούς εσωτερικούς αργυρώνητους προδότες, οι οποίοι τους αφήνουν ελεύθερα τα περάσματα, τα οποία θα έπρεπε να υπερασπίζονται!

Διότι είναι αληθής η διαπίστωσις, ότι εάν δεν διδάσκεται κανείς από την Ιστορίαν του, θα υποχρεωθεί κάποια στιγμή και με κάποιον τρόπο να ξαναζήσει τα δυσάρεστα αποτελέσματα των όσων μαθημάτων της αγνοεί!

Κάτω από την κυριαρχία των αυτοκρατόρων της Ανατολικής Ρώμης, και ιδιαίτερα του Θεοδοσίου Α΄ (379-395) και του Ιουστινιανού (527-565), θεσπίστηκαν μεγαλειώδη ανθελληνικά νομοθετήματα που οδήγησαν στην αυξανόμενη καταπίεση και τον διωγμό της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.

Μεγαλοπρεπή αριστουργήματα της αρχιτεκτονικής καταστράφηκαν ολοσχερώς ή μετατράπηκαν βίαια σε χριστιανικές εκκλησίες, ενώ οι παραδοσιακές τελετουργίες απαγορεύτηκαν αυστηρά. Παρά τις σαρωτικές αυτές αλλαγές, οι αρχαίοι αγώνες και οι λατρείες κατάφεραν να επιβιώσουν οριακά κατά τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Ακολουθεί το αναλυτικό χρονολόγιο των γεγονότων που σφράγισαν το τέλος του αρχαίου κόσμου:

---

🗓️ 324 μ.Χ.

Ο Κωνσταντίνος συντρίβει τον ανταγωνιστή του Λικίνιο και ανακηρύσσει τον Χριστιανισμό ως τη μόνη επίσημη λατρεία της Αυτοκρατορίας. Λεηλατεί το Μαντείο του Διδυμαίου Απόλλωνος κοντά στη Μίλητο και θανατώνει με βασανιστήρια όλους τους ιερείς του. Παράλληλα, στο ιερό όρος Άθως εξαπολύεται μέγας διωγμός κατά των Εθνικών και καταστρέφονται όλα τα ελληνικά ιερά της περιοχής.

🗓️ 326 μ.Χ.

Με προτροπή της μητέρας του, Ελένης, ο Κωνσταντίνος εκθεμελιώνει το Ιερό του Θεού Ασκληπιού στις Αιγές της Κιλικίας, χρησιμοποιώντας τους κίονές του για την κατασκευή χριστιανικών ναών. Επίσης, καταστρέφει τον Ναό της Θεάς Αφροδίτης στην Ιερουσαλήμ, καθώς και άλλους ναούς της ίδιας Θεάς στην Άφακα του Λιβάνου, τη Μάμβρη, τη Φοινίκη και τη Βααλβέκ (Ηλιόπολη) – καταστροφές τις οποίες ομολογεί ανοιχτά ο βιογράφος του, Ευσέβιος.

🗓️ 335 μ.Χ.

Πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του Ναού του Αγίου Τάφου, ο οποίος κτίστηκε στη θέση του κατεδαφισμένου Ναού της Αφροδίτης. Για τον διάκοσμό του λεηλατούνται σχεδόν όλα τα Εθνικά ιερά της Παλαιστίνης και της Μικράς Ασίας. Με ειδικό αυτοκρατορικό διάταγμα, σταυρώνονται ως υπαίτιοι της κακής συγκομιδής εκείνου του έτους όλοι οι «μάγοι και μάντεις»· ανάμεσά τους μαρτυρά και ο Νεοπλατωνικός φιλόσοφος Σώπατρος εξ Απαμείας, μαθητής του Ιαμβλίχου.

🗓️ 356 μ.Χ.

Κοινό έδικτο του Κωνσταντίου και του Κώνσταντος διατάσσει την απομάκρυνση του Βωμού της Θεάς Νίκης (Victoria) από την αίθουσα συνεδριάσεων της ρωμαϊκής Συγκλήτου. Διατάσσεται το σφράγισμα των Εθνικών ιερών, η κατάσχεση των περιουσιών τους, καθώς και η θανατική ποινή διά αποκεφαλισμού για όσους ασκούν ή απλώς ανέχονται την παραδοσιακή λατρεία.

🗓️ 365 μ.Χ.

Αυτοκρατορικό έδικτο απαγορεύει στους Εθνικούς αξιωματικούς να διατάσσουν χριστιανούς στρατιώτες. Άπειροι σωροί ελληνικών λογοτεχνικών, φιλοσοφικών και επιστημονικών συγγραμμάτων καίγονται δημόσια στις πλατείες των πόλεων με την κατηγορία των «εγχειριδίων μαγείας». Οι εναπομείναντες αξιωματούχοι του αυτοκράτορα Ιουλιανού διώκονται, καθαιρούνται ή θανατώνονται. Ανάμεσά τους, ο φιλόσοφος Σιμωνίδης καίγεται ζωντανός στην πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη χριστιανική καύση ανθρώπου.

🗓️ 373 μ.Χ.

Επαναλαμβάνεται η αυστηρή απαγόρευση των μαντικών πρακτικών και της αστρολογίας. Στα αυτοκρατορικά έδικτα εισάγεται για πρώτη φορά ο υποτιμητικός όρος «pagani» (παγανιστές, άνθρωποι της υπαίθρου), σε μια προσπάθεια του χριστιανικού ιερατείου να παρουσιάσει τον Εθνισμό ως μια υποανάπτυκτη δεισιδαιμονία αμόρφωτων χωρικών.

🗓️ 380 μ.Χ.

Ο αυτοκράτορας Φλάβιος Θεοδόσιος καθιερώνει τον Χριστιανισμό ως τη μόνη υποχρεωτική θρησκεία του κράτους, χαρακτηρίζοντας τους μη χριστιανούς «σιχαμερούς, αιρετικούς και παράφρονες». Ο επίσκοπος Μεδιολάνου Αμβρόσιος εξουσιοδοτείται να γκρεμίσει ναούς των Εθνικών και να χτίσει εκκλησίες στα θεμέλιά τους. Καθοδηγούμενος από το ιερατείο, ο όχλος επιτίθεται στο ελληνικό Ιερό της Ελευσίνας. Ο 95χρονος Ιεροφάντης Νεστόριος, περίλυπος, ανακοινώνει το οριστικό τέλος των πανάρχαιων Ελευσινίων Μυστηρίων και την απαρχή του πνευματικού σκότους.

🗓️ 381 – 382 μ.Χ.

Συγκλείεται η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος. Ο Θεοδόσιος στερεί τα πολιτικά δικαιώματα από όσους χριστιανούς επιστρέφουν στην παραδοσιακή λατρεία, ενώ απαγορεύεται ακόμα και η απλή επίσκεψη σε αρχαίους ναούς. Στην Κωνσταντινούπολη, ο ναός της Αφροδίτης μετατρέπεται σε πορνείο, ενώ οι ναοί της Αρτέμιδος και του Ήλιου σε στάβλους. Το 382, ο ανθέλληνας ύπαρχος Μάτερνος Κυνήγιος αναλαμβάνει την εκτέλεση των διωγμών στη Βόρεια Ελλάδα και τη Μικρά Ασία, οδηγώντας χιλιάδες ανθρώπους στη σφαγή.

🗓️ 384 – 385 μ.Χ.

Ο Κυνήγιος, ακολουθούμενος από φανατικούς μοναχούς, ισοπεδώνει ναούς και βιβλιοθήκες στην ελληνική ύπαιθρο. Καταστρέφονται το Δυμαίο, ο ναός της Εδέσσης, τα ιερά της Παλμύρας και καταργούνται τα Καβείρια Μυστήρια στην Ίμβρο. Οι φυλακές της Ανατολής γεμίζουν σε τέτοιο βαθμό που οι κρατούμενοι κοιμούνται όρθιοι (όπως αναφέρει ο Λιβάνιος). Χιλιάδες Έλληνες οδηγούνται και εξοντώνονται στο διαβόητο στρατόπεδο θανάτου της Σκυθοπόλεως στην Παλαιστίνη.

🗓️ 386 – 388 μ.Χ.

Με έδικτο απαγορεύεται κάθε συντήρηση ή φροντίδα των αρχαίων ναών. Ο επίσκοπος Μάρκελλος καταστρέφει τον περίφημο ναό του Διός Βήλου στην Απάμεια. Το 387 απαγορεύονται οι εθνικές εορτές των Ρωμαίων και διώκονται όσοι μελετούν τα Μαθηματικά (Θεοδοσιανός Κώδικας 9, 16, 8). Το 388, ομάδες μοναχών επιτίθενται με ρόπαλα και σίδερα σε σπίτια Εθνικών, καταστρέφοντας ανεκτίμητα έργα τέχνης, παρά τις δραματικές εκκλήσεις του ρήτορα Λιβάνιου προς τον αυτοκράτορα.

🗓️ 389 – 390 μ.Χ.

Κηρύσσεται εκτός νόμου κάθε μη χριστιανική μέθοδος χρονολόγησης. Στην Αλεξάνδρεια, ο Πατριάρχης Θεόφιλος μετατρέπει τον ναό του Διονύσου σε εκκλησία και πυρπολεί το Μιθραίο.
Η Σφαγή της Θεσσαλονίκης (390 μ.Χ.): Μετά την εξέγερση των Ελλήνων της πόλης κατά του Γότθου χριστιανού στρατηγού Βοθερίχου, ο Θεοδόσιος εγκλωβίζει με δόλο τους πολίτες στον Ιππόδρομο, προσκαλώντας τους σε αγώνες. Η αυτοκρατορική φρουρά κατασφάζει μέσα σε τρεις ώρες από 7.000 έως 15.000 ανθρώπους, επειδή αρνούνταν να απαρνηθούν τις παραδόσεις των προγόνων τους.

🗓️ 391 μ.Χ.

Ο Θεόφιλος Αλεξανδρείας καθοδηγεί τον όχλο σε γενικευμένη λεηλασία. Καταστρέφεται και πυρπολείται η περίφημη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας και το Σεράπειο, όπου χάνονται τα τελευταία διασωθέντα αρχαία συγγράμματα. Ο Θεοδόσιος εκδίδει νέο έδικτο, με το οποίο απαγορεύει στους πολίτες ακόμη και να κοιτάζουν τα σπασμένα ελληνικά αγάλματα, ενώ καθιερώνει τη λατινική ως τη μόνη επίσημη γλώσσα της αυτοκρατορίας, παραγκωνίζοντας την ελληνική.

🗓️ 392 μ.Χ.

Σβήνουν βίαια τα Μυστήρια της Σαμοθράκης, μετά από απόβαση «διωγμιτών» μοναχών που κατασφάζουν τους ιερείς και τους πιστούς. Στην Κύπρο, οι επίσκοποι Επιφάνειος και Τύχων καταστρέφουν όλα τα ιερά του νησιού και τερματίζουν τα κυπριακά Μυστήρια της Αφροδίτης. Το αυτοκρατορικό διάταγμα αναφέρει κυνικά: «Όποιος δεν υπακούει στον πατέρα Επιφάνειο, δεν έχει θέση πάνω στο νησί». Εξεγέρσεις των Εθνικών ξεσπούν στην Πέτρα, τη Γάζα, τη Βααλβέκ και τη Γαλατία, οι οποίες πνίγονται στο αίμα.

🗓️ 393 μ.Χ.

Στην Ανατολή, ο Θεοδόσιος καταργεί οριστικά τα Πύθια, τα Άκτια και τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως «ελληνικά μιάσματα». Ακολουθεί η δήωση της Ολυμπίας και η ισοπέδωση όλων των βωμών της. Παραδόξως, με το ίδιο διάταγμα, ο Θεοδόσιος ορίζει την ιουδαϊκή θρησκεία ως ανεκτή και απαγορεύει την καταστροφή των εβραϊκών συναγωγών. Στη Δύση, ο αυτοκράτωρ Ευγένιος και ο στρατηγός Φλαβιανός επαναφέρουν προσωρινά τον Βωμό της Νίκης.

🗓️ 401 μ.Χ.

Ο χριστιανικός όχλος της Καρχηδόνος λυντσάρει Εθνικούς και καταστρέφει ναούς. Στη Γάζα, ο επίσκοπος Πορφύριος οργανώνει μαζικά λυντσαρίσματα και γκρεμίζει τους οκτώ τελευταίους εν ενεργεία ναούς. Παράλληλα, η Σύνοδος της Καρχηδόνος εκδίδει κανόνα που αφορίζει, ακόμη και μετά θάνατον, όσους διατηρούν συγγένειες με Εθνικούς ή δεν αποκληρώνουν τους συγγενείς τους που παραμένουν πιστοί στην αρχαία θρησκεία.

🗓️ 440 – 448 μ.Χ.

Ολοκληρώνεται η ολοσχερής καταστροφή όλων των μνημείων, βωμών και ναών που έστεκαν ακόμη όρθιοι στην Αθήνα, την Ολυμπία και τις άλλες ελληνικές πόλεις. Το 448 μ.Χ., ο Θεοδόσιος Β΄ διατάσσει να παραδοθούν στις φλόγες όλα τα «αντιχριστιανικά» βιβλία· ανάμεσά τους καίγονται και τα συγγράμματα του νεοπλατωνικού φιλοσόφου Πορφυρίου, τα οποία ασκούσαν κριτική στα θεμέλια του Χριστιανισμού.

🗓️ 500 μ.Χ.

Η χριστιανική εσχατολογία προβλέπει (ανεπιτυχώς) τη συντέλεια του κόσμου για αυτό το έτος. Νέες πυρές καταστρέφουν ό,τι είχε απομείνει από την αρχαία σοφία και επιστήμη. Η καθημερινότητα υποβαθμίζεται δραματικά: εξαφανίζονται οι οργανωμένες αποχετεύσεις των οικιών, η ρωμαϊκή κεντρική θέρμανση και τα υπερυψωμένα κρεβάτια, οδηγώντας την κοινωνία σε βαθύ υλικό και πνευματικό μαρασμό.

🗓️ 528 – 529 μ.Χ.

Με έδικτο του Ιουστινιανού καταργούνται οριστικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες που είχαν μεταφερθεί εξόριστοι στην Αντιόχεια. Νομοθετείται η ποινή του θανάτου (διά κατασπαραγμού από θηρία, σταύρωσης ή πυράς) για όσους «καταγίνονται με την Ελληνική θρησκεία». Το 529 μ.Χ., κλείνει οριστικά η Φιλοσοφική Ακαδημία των Αθηνών και κατάσχεται η περιουσία της. Οι επτά τελευταίοι νεοπλατωνικοί διδάσκαλοι καταφεύγουν στον βασιλιά των Περσών, Χοσρόη.

🗓️ 540 μ.Χ.

Η αρχαία ελληνική ιατρική απαγορεύεται επίσημα ως «γνώση του Διαβόλου». Με μοναδική επιτρεπόμενη θεραπευτική μέθοδο τις αφαιμάξεις και τους εξορκισμούς, ξεσπά στην Αυτοκρατορία η μεγάλη επιδημία πανώλης (ο «Λοιμός του Ιουστινιανού»), που υπολογίζεται ότι εξόντωσε εκατομμύρια ανθρώπους. Η Εκκλησία εκμεταλλεύεται την καταστροφή, αποδίδοντάς την στην οργή του Θεού για την υποτιθέμενη επιβίωση των τελευταίων «ειδωλολατρών».

---

Συμπέρασμα

Ο βίαιος αυτός διωγμός κατά του ελληνικού πολιτισμού, της επιστημονικής έρευνας και της ελεύθερης φιλοσοφικής σκέψης δεν ήταν απλώς μια θρησκευτική σύγκρουση. Αποσκοπούσε στην πλήρη εξάλειψη οποιουδήποτε στοιχείου αμφισβήτησης της κεντρικής εξουσίας. Όπως σημειώνουν οι ιστορικοί Ζώσιμος και Ευνάπιος, οι βιβλιοθήκες που κάηκαν, τα πανεπιστήμια και τα Ασκληπιεία που έκλεισαν, σηματοδότησαν το βίαιο και οριστικό τέλος του αρχαίου κόσμου, μετατρέποντας τους ελεύθερους πολίτες σε ένα απόλυτα χειραγωγούμενο και υπάκουο ποίμνιο της αυτοκρατορικής και εκκλησιαστικής εξουσίας.

Στη φεουδαρχική Ιαπωνία του 17ου και 18ου αιώνα υπήρχε μία κοινωνική τάξη που ήταν γνωστή ως «eta». Στα ιαπωνικά, «eta» σήμαινε «άφθονη βρωμιά» και έτσι ήταν γνωστοί όσοι άνθρωποι ασχολούνταν με τον θάνατο και συναφή επαγγέλματα, όπως οι δήμιοι, οι χασάπηδες, ακόμα και βυρσοδέψες, που επεξεργάζονταν το δέρμα νεκρών ζώων. Στην ίδια κάστα συγκαταλέγονταν και όσοι εργάζονταν με ακαθαρσίες, όπως οι καθαριστές. Οι eta ζούσαν μόνοι τους, απομακρυσμένοι απ’ την υπόλοιπη κοινωνία, σε μικρά χωριά, τα λεγόμενα buraku. Απαγορευόταν να τους αγγίξει, οποιος ανήκε σε ανώτερη τάξη και όποτε περνούσε κάποιος μπροστά τους, έπρεπε να κατεβάζουν το κεφάλι τους από σεβασμό. Φορούσαν ειδικές φορεσιές που τους ξεχώριζαν από την υπόλοιπη κοινωνία και οι Σαμουράι μπορούσαν να τους σκοτώσουν, ακόμα και για ασήμαντες παρανομίες. Το 1859 ακούστηκε σε ένα ιαπωνικό δικαστήριο πως ένας άνθρωπος που καταγόταν από τους «eta», άξιζε όσο το 1/7 ενός κανονικού ανθρώπου. Δεν επιτρεπόταν να καλλιεργούν γη, αλλά επειδή συνήθως είχαν το μονοπώλιο στα «βρώμικα» επαγγέλματα που ασκούσαν, πολλοί γίνονταν εύποροι. Μερικοί κατάφεραν να αλλάξουν κάστα μετά από ένα καλό γάμο, εξαγοράζοντας μία νύφη αριστοκρατικής καταγωγής, με τεράστια χρηματικά ποσά. Βέβαια η «βρώμική» καταγωγή τους έπρεπε να μείνει κρυφή πάση θυσία. Εξαιτίας των μειωμένων δικαιωμάτων τους, πολλοί «eta» στράφηκαν προς την παρανομία. Ακόμη και σήμερα λένε ότι οι απόγονοί τους αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό της ιαπωνικής μαφίας. Το έγκλημα, δεν έκανε διακρίσεις....

Οι ιαπωνικές «κάστες» καταργήθηκαν επισήμως το 1871, αλλά όπως ήταν φυσικό, το κοινωνικό στίγμα δεν εξαλείφθηκε αμέσως. Οι «eta» πλέον αποκαλούνταν «burakumin», δηλαδή χωριάτες, και αντιμετωπίζονταν ως άξεστοι και αμόρφωτοι. Οι γονείς αρνούνταν να παντρέψουν τα παιδιά τους με κάποιον που καταγόταν από τους «eta» και οι εταιρείες δεν τους προσλάμβαναν. Σταδιακά, το κοινωνικό στίγμα υποχώρησε, κυρίως επειδή οι «burakamin» συγκεντρώθηκαν σε νέες περιοχές στα δυτικά και βόρεια της Ιαπωνίας, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι της υπόλοιπης χώρας να χάσουν κάθε επαφή μαζί τους. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν, ότι οι κάτοικοι της ανατολικής Ιαπωνίας, ξαφνιάζονταν όταν άκουγαν ότι υπήρχε ακόμα κοινωνική προκατάληψη. Για αυτό ευθυνόταν και η ιαπωνική κυβέρνηση, καθώς θεωρούσε ότι η σιωπή ήταν η καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Αν ο γονιός δεν ήξερε ότι ο μελλοντικός γαμπρός του καταγόταν από τους burakamin, δεν θα τον αντιμετώπιζε διαφορετικά. Το ίδιο θα ίσχυε και για τους εργοδότες. Αυτή τη φαινομενική ηρεμία ήρθε να διαταράξει το 1970, ένα βιβλίο 330 σελίδων, αγνώστου συγγραφέα, που περιείχε πληροφορίες για όλους του Ιάπωνες που καταγόταν από την «βρώμικη» κάστα. Το βιβλίο πωλήθηκε κρυφά σε μεγάλες εταιρείες, καθώς και σε διάφορες οικογένειες, που ήθελαν να ερευνήσουν τους γαμπρούς ή τις νύφες τους. Η ιστορία επαναλήφθηκε το 2009, όταν το Google Earth δημιούργησε ένα χάρτη που έδειχνε που βρίσκονταν τα χωριά των eta κατά τη φεουδαρχία. Ο αριθμός των burakamin που ζουν στην Ιαπωνία κυμαίνεται από 1 μέχρι 3 εκατομμύρια, αλλά δεν υπάρχουν έγκυρες έρευνες....

Αν και υπάρχουν ακόμα Ιάπωνες που παραδέχονται ότι θα απέφευγαν να συναναστραφούν με κάποιον burakumin, η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά από το 19ο αιώνα. Νομικά αντιμετωπίζονται όπως οποιοσδήποτε άλλος Ιάπωνας και έχουν τα ίδια πολιτικά δικαιώματα. Απαγορεύεται οι εταιρείες να χρησιμοποιήσουν την καταγωγή τους ως αιτία απόλυσης και από το 1960, η κυβέρνηση είχε επενδύσει μεγάλα χρηματικά ποσά για να βελτιώσει τις περιοχές που κατοικούσαν. Μεγάλο μέρος των μεταρρυθμίσεων οφείλεται στην ακούραστη δουλειά του οργανισμού «Burakumin Liberation League», που αγωνίζεται για την εξάλειψη των κοινωνικών διαφορών. Πλέον, το 70% των Ιαπώνων δηλώνουν ότι δεν θα φέρονταν διαφορετικά στον γείτονά τους, αν μάθαιναν ότι καταγόταν από τους burakamin, ούτε θα απαγόρευαν στο παιδί τους να τον παντρευτεί. Σε πολλά σχολεία, κυρίως δημοτικά, οι μαθητές ζωγραφίζουν και γράφουν ευχαριστήριες κάρτες προς τους χασάπηδες, τους οδοκαθαριστές και άλλους «burakumin» επαγγελματίες, έτσι ώστε να σταδιακά να εξαλειφθεί το κοινωνικό στίγμα που τους ακολουθεί....

Οι ψεύτες κάνουν συνήθως πολλές γκριμάτσες και μορφασμούς. Χρησιμοποιούν πολύ τη γλώσσα του σώματος για να καλύψουν τα ψέματά τους και να δείξουν ότι όσα λένε είναι αληθινά. Δώστε βάση σε 6 κινήσεις για να αναγνωρίσετε εύκολα και γρήγορα πότε κάποιος σας λέει ψέματα…

1. Καλύπτει το στόμα του

Όταν ο συνομιλητής σας βάζει το χέρι του στο στόμα… κάτι ύποπτο συμβαίνει, αφού ο εγκέφαλος υποδεικνύει υποσυνείδητα στο σώμα να καταπνίξει τα ψέματα που πρόκειται να ειπωθούν. Επιπλέον, χρησιμοποιεί έναν ψεύτικο βήχα για καλύτερη συγκάλυψη.

2. Αγγίζει τη μύτη του

Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι όταν κάποιος λέει ψέματα τότε απελευθερώνονται στο αίμα κετοχολαμίνες που κάνουν το βλενογόννο της μύτης να διαστέλλεται. Αυτό ερεθίζει τη μύτη προκαλώντας φαγούρα.

3. Στρέφει το βλέμμα του αλλού

Ο ψεύτης δεν κοιτάει ποτέ το συνομιλητή του στα μάτια. Ρίχνει το βλέμμα του συνήθως στο πάτωμα ή στρέφει τα μάτια του σε άλλη κατεύθυνση όταν μιλάει. Συχνά τρίβει τα μάτια του δυνατά ή απλώς τα ανοιγοκλείνει πολύ γρήγορα.

4. Τραβάει το αυτί του

Η κίνηση αυτή γίνεται ενστικτωδώς από τον ψεύτη, καθώς δεν θέλει να ακούσει αυτά που λέτε γιατί του προκαλεί άγχος και αγωνία το γεγονός ότι πρέπει να σας απαντήσει με ψέματα.

5. Ξύνει το λαιμό ή τον αυχένα του

Αυτή είναι μία από τις πιο συνηθισμένες κινήσεις ενός ψεύτη, την οποία χρησιμοποιεί για να καλύψει την αμηχανία του την ώρα που λέει ψέματα. Η φαγούρα στο λαιμό ή στον αυχένα είναι σημάδι αβεβαιότητας προς τα λόγια του συνομιλητή.

6. Ανασαίνει πολύ γρήγορα

Όταν κάποιος λέει ψέματα η καρδιά του χτυπάει περισσότερο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η αναπνοή να χάνει τον κανονικό της ρυθμό, καθώς η ταχυκαρδία επηρεάζει την κίνηση των πνευμόνων.

Ερνέστο Σάμπατο: Ο Τσε Γκεβάρα και το ιδανικό του «Νέου Ανθρώπου»

«Ο Ερνέστο Γκεβάρα δεν πέθανε για μιαν απλή ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των φτωχότερων λαών. Πέθανε για ένα ιδανικό απείρως υψηλότερο, για το ιδανικό ενός Νέου Ανθρώπου.»

– Ερνέστο Σάμπατο

---

Στις 9 Οκτώβρη συμπληρώθηκαν 46 χρόνια από τη δολοφονία του κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Το 1967, τον εκτέλεσε με εννέα πυροβολισμούς ο υπαξιωματικός του βολιβιανού στρατού Μάριο Τεράν.

Μια νέα μορφή συμβίωσης

Αυτό το ιδανικό προϋποθέτει προφανώς την πάλη ενάντια στην αθλιότητα των καταπιεζόμενων λαών. Αλλά προϋποθέτει επίσης —σε τελευταία και ίσως και σε πρώτη ανάλυση— μια νέα μορφή συμβίωσης, μία κοινότητα στην οποία θα εξασφαλίζονται για όλες τις ανθρώπινες υπάρξεις όχι μόνο τα υλικά αγαθά αλλά και μια αυθεντική επικοινωνία: μια κοινωνία, ένας βαθύτερος δεσμός ελεύθερων ανθρώπων, μια συνεργασία μεταξύ αυθεντικών προσώπων.

«Ουσιαστικά, νομίζω ότι πάλεψε και πέθανε για μια συμβίωση στην οποία οι άνθρωποι θα είναι αληθινές ανθρώπινες υπάρξεις, με την υψηλότατη αξιοπρέπεια που τους ανήκει, απελευθερωμένοι επιτέλους όχι μόνο από την οικονομική αλλοτρίωση [...] αλλά και από αυτή την άλλη μορφή αλλοτρίωσης [...] που έγκειται στην επιστημονική αλλοτρίωση, αυτή την ίδια που μετασχηματίζει τον κόσμο σε έναν τερατώδη μηχανισμό από ρομπότ.»

Το πάθος ενάντια στην τεχνική

Η εξέγερση των νέων ενάντια στον «χοντροκομμένο υλισμό» δείχνει ότι διακυβεύεται κάτι βαθύτερο από τους οικονομικούς παράγοντες. Ο Γκεβάρα διεκδίκησε με τη ζωή του τη θυσία και τη μοναξιά. Αν ήταν κλεισμένος σε κάποιο ασφαλές γραφείο, ίσως να φαινόταν πιο αποτελεσματικός στους «επιστήμονες της επανάστασης», αλλά δεν θα είχε ποτέ τη διάρκεια των σημαιών, την αιωνιότητα των συμβόλων.

Στην ορθολογιστική κοινωνία μας, όπου η αποτελεσματικότητα έχει γίνει πιο πολύτιμη από το πάθος, μπορούμε να αποδώσουμε στον Γκεβάρα έναν «απερίσκεπτο ρομαντισμό». Αλλά είναι ακριβώς αυτός ο ηρωισμός που γεννά την ελπίδα.

«Η πίστη είναι πιο ισχυρή από τον αριθμό των κανονιών. Η ελπίδα είναι πιο δυνατή από την απληστία των εμπόρων.»

Η πάλη του Γκεβάρα ενάντια στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσώπευε, σε τελευταία ανάλυση, μια πάλη του πνεύματος ενάντια στην ύλη. Αρνήθηκε να αναπτύξει την παραγωγή προσφεύγοντας σε υλικά κίνητρα, κάνοντας έκκληση στον επαναστατικό ενθουσιασμό, στον πατριωτισμό και στην πίστη που κινεί τα βουνά.

---

«Οι τρεις χώρες συμφώνησαν σε έναν κατάλληλο διακανονισμό των απαιτήσεων προς τη Γερμανία, ούτως ώστε να μην αποσταθεροποιηθεί η χρηματοοικονομική κατάσταση της οικονομίας της μέσω ανεπιθύμητων συνεπειών, ούτε να επηρεαστούν υπερβολικά τα πιθανά αποθέματα συναλλάγματος. Αποκατάσταση της γερμανικής πίστωσης υπόκειται σε μια δίκαιη διαπραγμάτευση, λαμβάνοντας υπόψη τα εσωτερικά οικονομικά προβλήματα της Γερμανίας».

Η Οικονομική Ένεση και η Ανάδυση μιας Υπερδύναμης

Σε όλες τις παραπάνω διευκολύνσεις πρέπει να προστεθούν και οι τεράστιες άμεσες δωρεές σε δολάρια από τις ΗΠΑ: 1,17 δισ. δολάρια μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ (1948–1952) και τουλάχιστον ακόμη 200 εκατομμύρια δολάρια (1954–1961) μέσω της USAID, ποσά που με σημερινά δεδομένα αγγίζουν συνολικά τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια.

Χάρη σε αυτές τις μοναδικές ιστορικές συγκυρίες και την καθολική στήριξη των δυτικών συμμάχων, η Δυτική Γερμανία πέτυχε ένα αδιανόητο οικονομικό θαύμα, απορρόφησε την Ανατολική Γερμανία στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και σήμερα αποτελεί, με διαφορά, την ισχυρότερη οικονομία στην Ευρώπη.

Η Δικτατορία της 4ης Αυγούστου (1936-1941)

Η 4η Αυγούστου 1936 σηματοδότησε την έναρξη ενός δικτατορικού καθεστώτος στην Ελλάδα υπό τον Ιωάννη Μεταξά, το οποίο διήρκεσε έως την κατάληψη της χώρας από τις δυνάμεις του Άξονα τον Απρίλιο του 1941.

Η Πορεία προς την Εκτροπή

Η Ελλάδα του μεσοπολέμου μαστιζόταν από πολιτική αστάθεια και διχασμό. Οι εκλογές του Ιανουαρίου 1936 οδήγησαν σε αδιέξοδο, καθώς οι δύο μεγάλες παρατάξεις (βενιζελικοί και βασιλόφρονες) δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν. Με τον θάνατο σημαντικών ηγετών (Βενιζέλος, Τσαλδάρης, Κονδύλης) και την κλιμάκωση των απεργιακών κινητοποιήσεων, ο Ιωάννης Μεταξάς, με τη στήριξη του Βασιλιά Γεωργίου, ανακήρυξε τη δικτατορία, αναστέλλοντας άρθρα του Συντάγματος.

Ιδεολογία και Χαρακτήρα

Το καθεστώς αυτοπροσδιοριζόταν ως αντικομμουνιστικό, αντικοινοβουλευτικό και ολοκληρωτικό. Αν και δανείστηκε στοιχεία από τον φασισμό, διέφερε σε βασικά σημεία:

• Δεν υιοθέτησε φυλετικές-ρατσιστικές διακρίσεις (όπως ο ναζισμός).
• Έλλειψη ευρείας λαϊκής βάσης: Δεν αποτέλεσε ένα μαζικό λαϊκό κίνημα.
• Ιδεώδη: Προωθούσε τον "Γ΄ Ελληνικό Πολιτισμό", αντλώντας πρότυπα από την Αρχαία Σπάρτη και τη Μακεδονία, σε αντίθεση με τα δυτικοευρωπαϊκά φασιστικά μοντέλα.

Καταστολή και Έλεγχος

Ο σφοδρός αντικομμουνισμός υπήρξε η ραχοκοκαλιά του καθεστώτος. Μέσω του Υφυπουργείου Ασφαλείας του Κωνσταντίνου Μανιαδάκη, το ΚΚΕ σχεδόν εξαρθρώθηκε, με φυλακίσεις (Ακροναυπλία), εκτοπίσεις και βασανιστήρια.

Κοινωνική και Οικονομική Πολιτική

Το καθεστώς εφάρμοσε αυστηρή λογοκρισία, έλεγχο στα γράμματα και τις τέχνες, ενώ προχώρησε σε δημόσια καύση βιβλίων (μαρξιστικών αλλά και κλασικών έργων). Στην οικονομία, εφάρμοσε μια μορφή κορπορατισμού, απαγορεύοντας τις απεργίες και εισάγοντας ορισμένες κοινωνικές παροχές για τους εργαζομένους, με στόχο τον έλεγχο της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Εξωτερική Πολιτική

Ο Μεταξάς προσπάθησε να διατηρήσει μια ισορροπία, αν και η χώρα ήταν σταδιακά ευθυγραμμισμένη με τα βρετανικά συμφέροντα. Παρά τις στενές οικονομικές σχέσεις με τη Γερμανία, η Ιταλική προκλητικότητα (βύθιση της «Έλλης») και η προσέγγιση με την Τουρκία καθόρισαν τη γεωπολιτική στάση της Ελλάδας μέχρι την είσοδό της στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

---

Πηγή: Βικιπαίδεια

Το «Ιδιώνυμο»: Ο νόμος που σφράγισε μια εποχή διώξεων

Το «Ιδιώνυμο», όπως ονομάστηκε χαρακτηριστικά ο νόμος «Περί μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών», τέθηκε σε εφαρμογή στις 25 Ιουλίου 1929. Στόχος του ήταν η ποινικοποίηση των «ανατρεπτικών» ιδεών, η δίωξη κομμουνιστών και αναρχικών, καθώς και η καταστολή των συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων.

Ο νόμος αυτός, με κύριο εκφραστή τον Ελευθέριο Βενιζέλο, αποτέλεσε το θεμέλιο για τις μετέπειτα δεκαετίες βασανισμών, εξοριών και φυλακίσεων της Αριστεράς. Ήταν η απάντηση του αστικού κράτους στην άνοδο του εργατικού κινήματος, που τροφοδοτήθηκε από τις ριζοσπαστικές ιδέες της εποχής και την κοινωνική αναστάτωση μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Ο νόμος προέβλεπε φυλάκιση άνω των έξι μηνών για όποιον επεδίωκε τη βίαιη ανατροπή του κοινωνικού συστήματος ή τον προσηλυτισμό σε τέτοιες ιδέες. Αν και η αντιπολίτευση της εποχής (Παπαναστασίου, Παπανδρέου, Καφαντάρης) ζήτησε να συμπεριληφθούν στις διώξεις και οι φασίστες, ο Βενιζέλος αρνήθηκε.

Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτησή του στη Βουλή: «Το νομοσχέδιον δεν επιδιώκει να διώξη τον κομμουνισμόν ως ιδέαν, αλλά τη Γ' Διεθνή [...] Ο Χριστός διεκήρυξε πρώτος τον κομμουνισμόν, αλλά από την υψηλήν ιδεολογίαν του κομμουνισμού μέχρι των ανατρεπτικών ενεργειών των ανθρώπων της Μόσχας, υπάρχει διαφορά».

Αντιδράσεις και Συνέπειες

Ο νόμος ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων από τον νομικό κόσμο και διανοούμενους, όπως ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, ο Δημήτρης Γληνός, αλλά και διεθνείς προσωπικότητες όπως ο Αλβέρτος Αϊνστάιν και ο Ανρί Μπαρμπίς.

Μεταξύ 1929 και 1936, περίπου 16.500 πολίτες συνελήφθησαν, ενώ 3.031 καταδικάστηκαν και εξορίστηκαν στη Φολέγανδρο, την Ανάφη, την Αμοργό και τη Σκύρο. Το «Ιδιώνυμο» λειτούργησε ως το νομικό προηγούμενο στο οποίο στηρίχθηκαν αργότερα τα ακόμη αυστηρότερα μέτρα του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου.