Η Αρχαιότερη Κρανιακή Χειρουργική στην Ελλάδα

Η αρχαιότερη κρανιακή χειρουργική επέμβαση που έχει καταγραφεί στον ελληνικό χώρο μετρά 28 αιώνες και πραγματοποιήθηκε στα αρχαία Άβδηρα της Θράκης.

Το Ιατρικό Θαύμα

Η ασθενής ήταν μια 20χρονη κοπέλα, η οποία χτυπήθηκε από εχθρικό βλήμα σφενδόνης. Το εντυπωσιακό στοιχείο της υπόθεσης δεν είναι μόνο η επιβίωσή της για τουλάχιστον δύο δεκαετίες μετά το ατύχημα, αλλά και το γεγονός ότι ο γιατρός εφάρμοσε με απόλυτη επιτυχία πρακτικές που περιγράφονται στα ιπποκρατικά συγγράμματα, δύο αιώνες πριν από τη γέννηση του Ιπποκράτη.

Τα Ευρήματα της Έρευνας

Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτονται από την έρευνα του Αναγνώστη Αγελαράκη, καθηγητή Φυσικής και Αρχαιολογικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Adelphi της Νέας Υόρκης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Archaeology».

Σύμφωνα με τον κ. Αγελαράκη, η επέμβαση ήταν εξαιρετικά περίπλοκη:

• Το βλήμα είχε σφηνωθεί σε κρανιακή συρραφή, ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία του κρανίου.
• Προκλήθηκε σοβαρή συνθλιπτική ρήξη και βούλιαγμα του οστού.
• Ο γιατρός απέφυγε τον τρυπανισμό και χρησιμοποίησε τη μέθοδο της απόξεσης, επιτρέποντας την ασφαλή απομάκρυνση των θραυσμάτων.

Η Σημασία της Ανακάλυψης

«Πρόκειται για μια μοναδική ανακάλυψη που εδραιώνει τα επιστημονικά θαύματα της ελληνικής ιατρικής και δη της χειρουργικής», αναφέρει ο κ. Αγελαράκης.

Τα στοιχεία αυτά υποδηλώνουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αναπτύξει εξαιρετικά προηγμένες ιατρικές μεθόδους, πραγματοποιώντας το άλμα από τις δεισιδαιμονίες στην επιστημονική αντιμετώπιση τραυματικών περιπτώσεων.

Έξι βαθμοί που θα μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο

Το ντοκιμαντέρ «Έξι βαθμοί» προσφέρει ένα ταξίδι στο μέλλον του πλανήτη μας, διερευνώντας τις πιθανές επιπτώσεις από την άνοδο της θερμοκρασίας βαθμό-βαθμό. Το χειρότερο σενάριο που εξετάζεται προβλέπει μια αύξηση της τάξης των έξι βαθμών μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια.

Περιοχές υπό πίεση

Οι ενδείξεις για κλιματικές αλλαγές που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη πληθαίνουν, καθώς και οι προειδοποιήσεις για επερχόμενες αλλαγές. Σημαντικές περιοχές που επηρεάζονται περιλαμβάνουν:

• Το κάλυμμα πάγου της Γροιλανδίας.
• Τους κοραλλιογενείς υφάλους των τροπικών ζωνών.
• Τους παγετώνες των Ιμαλαΐων.
• Τα δάση βροχής στον Αμαζόνιο.

Πολιτικό και βιομηχανικό υπόβαθρο

Με αφορμή αποκαλύψεις σχετικά με τη χρηματοδότηση Αμερικανών γερουσιαστών από μεγάλα ονόματα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας —με σκοπό την αμφισβήτηση των κινδύνων υπερθέρμανσης του πλανήτη— παρουσιάζεται το ντοκιμαντέρ «Έξι βαθμοί που θα μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο» στη WebTV του Tvxs.

Βλαστοκύτταρα: Ιδιωτική Φύλαξη ή Δημόσια Δωρεά;

Στη χώρα μας, ένα σημαντικό μέρος των γονέων επιλέγει τη φύλαξη των βλαστοκυττάρων των παιδιών τους είτε στον ιδιωτικό είτε στον δημόσιο τομέα, πιστεύοντας ότι έτσι εξασφαλίζουν τη μελλοντική υγεία του παιδιού τους ή προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο αντίστοιχα.

Η Σημασία της Ενημέρωσης

Η ευρεία επιστημονική ενημέρωση του κοινού για όλες τις δυνατότητες που παρέχει αυτή η υπηρεσία, αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα στην τελική επιλογή των γονέων. Η εμπεριστατωμένη πληροφόρηση βοηθά στην αποφυγή αντιπαραθέσεων που συχνά υπερβαίνουν τα όρια της ιατρικής δεοντολογίας και πλήττουν μια υπηρεσία που αποτελεί διεθνώς σημείο αιχμής.

Η Εξέλιξη στην Ελλάδα

Οι τράπεζες φύλαξης βλαστοκυττάρων στην Ελλάδα λειτουργούν τα τελευταία χρόνια, αντικαθιστώντας την πρακτική της αποστολής δειγμάτων στο εξωτερικό. Η λειτουργία εργαστηρίων εντός της χώρας ωφέλησε τους γονείς, οι οποίοι πλέον έχουν οπτική επαφή με τους χώρους φύλαξης, ενώ παράλληλα εξασφαλίστηκε καλύτερη ποιότητα και βιωσιμότητα του υλικού λόγω της συντόμευσης του χρόνου μεταφοράς.

Κλίμα Αντιπαράθεσης

Από το 2004 λειτουργεί τράπεζα δημόσιας πρόσβασης στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Ωστόσο, έχει αναπτυχθεί έντονος διάλογος: από τη μια πλευρά Έλληνες επιστήμονες (κυρίως αιματολόγοι) αμφισβητούν τη χρησιμότητα της ιδιωτικής φύλαξης, ενώ από την άλλη, νέα διεθνή δεδομένα ενισχύουν τη σημασία της.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι η τράπεζα δημόσιας πρόσβασης της Ακαδημίας Αθηνών και της Κύπρου παρέχουν και υπηρεσία οικογενειακής φύλαξης μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τις επιστημονικές διακηρύξεις περί "ακατάλληλου" υλικού για ιδιωτική φύλαξη.

Η Σημασία της Ιστοσυμβατότητας

Ο σημαντικότερος ιστοσυμβατός δότης μετά τον ίδιο τον ασθενή είναι ο αδελφός του. Η πραγματικότητα είναι ότι τα βλαστοκύτταρα είναι τόσο υγιή όσο το παιδί στο οποίο ανήκουν. Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. αυτοάνοσα νοσήματα) επιβάλλεται η χρήση δικών σου βλαστοκυττάρων, ενώ σε άλλες (π.χ. κληρονομικές ασθένειες αίματος) απαιτείται δότης.

Διεθνής Αναγνώριση:

Με το πέρασμα των χρόνων, η Αχαΐα Κλάους έχει τιμηθεί συνολικά με 15 μεγάλα βραβεία, 51 χρυσά μετάλλια, 38 αργυρά και 32 τιμητικά διπλώματα σε διεθνείς εκθέσεις.

Το Κάστρο της Πάτρας: Ένας Φύλακας της Ιστορίας

Το Κάστρο της Πάτρας χτίστηκε κατά το δεύτερο μισό του 6ου μ.Χ. αιώνα, πάνω στα ερείπια της αρχαίας Ακρόπολης, σε έναν λόφο του Παναχαϊκού.

Με έκταση 22.725 τ.μ., αποτελεί ένα μνημείο που «διηγείται» τη διαδρομή της πόλης μέσα στους αιώνες.

Μια Διαχρονική Οχύρωση

Κατασκευασμένο από τον Ιουστινιανό μετά τον σεισμό του 551 μ.Χ., χρησιμοποιήθηκε ως διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο έως τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιστορική του διαδρομή είναι πολυτάραχη:

• Βυζαντινή Περίοδος: Το κάστρο άντεξε επιθέσεις από Σλάβους, Σαρακηνούς, Βουλγάρους και Νορμανδούς. Το 805 μ.Χ., η νίκη των Πατρινών απέναντι στους πολιορκητές αποδόθηκε σε θαύμα του Αγίου Ανδρέα.
• Φραγκοκρατία & Ενετοκρατία: Οι Φράγκοι το ενίσχυσαν, ενώ οι Ενετοί το μίσθωσαν για πέντε χρόνια.
• Τουρκοκρατία: Κατελήφθη από τους Τούρκους το 1458 και απελευθερώθηκε το 1828, με την παράδοσή του στον Γάλλο στρατηγό Μαιζόν.
• Σύγχρονη Εποχή: Από το 1973 εποπτεύεται από την 6η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και το καλοκαίρι φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις στο μικρό θέατρο των 640 θέσεων.

Το Στοιχειό της Πόλης: Η «Πατρινέλα»

Σε μια εσοχή του τείχους, υπάρχει εντοιχισμένος ο κορμός ενός ρωμαϊκού αγάλματος. Αυτό το «παραμορφωμένο» άγαλμα πήρε μυθικές διαστάσεις στη συνείδηση των κατοίκων.

«Η παράδοση λέει ότι ήταν γυναίκα μεταμορφωμένη σε άντρα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, που φυλάει την πόλη από τις επιδημίες και κλαίει τις νύχτες, όταν φεύγει από τη ζωή κάποιος Πατρινός.»

Οι διαδοχικές οικοδομικές φάσεις του κάστρου παραμένουν μέχρι σήμερα ορατές στα τείχη του, αποτελώντας μια ζωντανή μαρτυρία της εξέλιξης της πολεμικής τεχνολογίας, αλλά και των κατακτητών που πέρασαν από το πέρασμα των αιώνων.

Η Ιστορία του Χρηματιστηρίου Αθηνών

Οι απαρχές στο καφενείο «Η Ωραία Ελλάς»

Η Λέσχη Εμπόρων των Αθηνών, που στεγαζόταν από το 1870 πάνω από το καφενείο «Η Ωραία Ελλάς» στη διασταύρωση Ερμού και Αιόλου, αποτέλεσε το πρώτο ανεπίσημο χρηματιστήριο της πόλης. Εκεί διεξάγονταν διαπραγματεύσεις για ομολογίες εθνικών δανείων, ενώ σταδιακά ο χώρος εξελίχθηκε σε «Μετοχοπρατήριον», με έμβλημα τον Φτερωτό Ερμή.

Το πείραμα του Πειραιά

Πριν την καθιέρωση του επίσημου χρηματιστηρίου στην Αθήνα, η Ερμούπολη της Σύρου αποτελούσε το κέντρο της εμπορικής ανάπτυξης, ενώ αργότερα τα σκήπτρα πέρασαν στον Πειραιά. Στον Πειραιά είχε ήδη ανεγερθεί χρηματιστηριακό μέγαρο και είχε εκλεγεί ο Γεώργιος Ιγγλέσης ως πρώτος Πρόεδρος τον Μάιο του 1873, ωστόσο το Πειραϊκό Χρηματιστήριο δεν κατάφερε να αποκτήσει επαρκή κίνηση τίτλων.

Η εποχή της «Μεταλλομανίας» και «Τραπεζομανίας»

Τον Μάιο του 1873, η κυκλοφορία 100.000 μετοχών της εταιρείας του Λαυρίου προκάλεσε έντονο κερδοσκοπικό παροξυσμό. Παράλληλα με τη «μεταλλομανία», εμφανίστηκε και το φαινόμενο της «τραπεζομανίας» με την ίδρυση πολλών νέων τραπεζών. Οι πρώτες τράπεζες που διαπραγματεύτηκαν μετοχές στο Χρηματιστήριο ήταν:

• Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος: Ιδρύθηκε το 1841 και η μετοχή της θεωρούνταν η ασφαλέστερη επένδυση.
• Ναυτική Τράπεζα ο «Αρχάγγελος»: Ιδρύθηκε το 1870.
• Γενική Πιστωτική Τράπεζα: Ιδρύθηκε το 1872.
• Τράπεζα Βιομηχανικής Πίστεως: Ιδρύθηκε το 1873.

Η επίσημη ίδρυση (1876)

Η επίσημη ίδρυση του Χρηματιστηρίου Αθηνών (ΧΑΑ) εγκρίθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 1876, επί κυβερνήσεως Αλεξάνδρου Κουμουνδούρου, σηματοδοτώντας έναν σταθμό στην οικονομική ιστορία του έθνους.

Σύγχρονη Ιστορία

Το Χρηματιστήριο Αθηνών διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Σημαντικά ορόσημα περιλαμβάνουν:

• 21 Σεπτεμβρίου 1999: Ο γενικός δείκτης σημείωσε ιστορικό υψηλό 6484,38 μονάδων.
• 17 Απριλίου 2000: Καταγράφηκε το ρεκόρ πτώσης -9,17%.
• 7 Ιουνίου 2010: Ο Γενικός Δείκτης διαμορφώθηκε στις 1403,92 μονάδες.

ΜΠΟΥ! Τρομάξατε;

Είμαι η Κάρτα! Είμαι φοβερή και τρομερή, έχω σουβλερά δόντια και κοφτερά νύχια και θα σας φάω. Πιστωτική, χρεωστική, πολιτική, τραπεζική, εισπρακτική; Δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι ιδρώνετε και μόνο στη σκέψη μου. Δεν πάει πολύς καιρός που δεν με φοβόταν κανένας, ήμουν η καλύτερή σας φίλη.

Το παρελθόν: Η «απελπιστικά διαθέσιμη» εποχή

Ήμουν τραπεζική, πιστωτική, εισπρακτική, εταιρική, «απελπιστικά διαθέσιμη». Πολλοί είχατε κι από πέντε-έξι και βάλε: συλλογή κανονική, όπως τα παιδιά μαζεύουν Γκορμίτι. Να τα τηλέφωνα, να οι γλύκες και τα τσαλίμια που σας έκανα, εκδιδόμουν για πλάκα, σχεδόν με το ζόρι!

Το σήμερα: Ο αυστηρός «μάνατζερ»

Όλα αυτά, "last year". Εν τω μεταξύ, έχω αλλάξει μάνατζερ και είναι πολύ αυστηρός. Τέρμα το λαϊκό στυλ. Τώρα το παίζω δύσκολη. Είμαι ακριβή; Ε, πάντα ήμουν. Απλώς τώρα το διαφημίζω. Είναι μέρος του νέου μου ίματζ. Εκδίδομαι μόνο στους εκλεκτούς, προτιμώ τα λεφτά μπροστά, και προσέξτε με, δεν φιλώ πια στο στόμα.

«Σας βλέπω, ψαρώσατε. Τώρα δεν σφυρίζετε κλέφτικα όταν γκρινιάζω ότι "έχω καθυστέρηση". Πετάγεστε σαν ελατήρια και τρέχετε να εξηγηθείτε με τον μπαμπά μου, αλλιώς θα υποστείτε τις συνέπειες».

Μια παρεξήγηση;

Παρατρόμαξατε όμως, βρε κουτά, και κρατάτε κάποιες περίεργες αποστάσεις τώρα τελευταία. Δεν με αγγίζετε, δεν με χρησιμοποιείτε, με αγνοείτε όλο και περισσότερο. Ε, όχι κι έτσι... Όλο αυτό το σκετς «Μπαμπούλας» είναι κατά βάθος μια τσαχπινιά, ένα γκομενικό, για να τονωθεί η σχέση μας και να μη βαλτώσει. Όχι και να γίνετε, από καρτομανείς και καρτολάγνοι, καρτοφοβικοί!

Βρε κουτά, ζείτε εσείς χωρίς εμένα;
Το θέμα είναι ότι εγώ δεν ζω χωρίς εσάς.

Θα πούμε στον μάνατζερ να χαλαρώσει λίγο με το βεντετιλίκι. Όπως και να πλάσομαι στην πιάτσα, να ξέρετε ότι εξακολουθώ να είμαι... απελπιστικά (και απελπισμένα) διαθέσιμη. Αλλά αυτό μην το πείτε στον μάνατζερ.

Λονδίνο: Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ένα γονίδιο που εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι βιώνουν ταχύτερα την επίδραση του αλκοόλ, με συνέπεια να μεθάνε πιο εύκολα σε σχέση κάποιους άλλους.

Φορείς της συγκεκριμένης παραλλαγής του γονιδίου εκτιμάται ότι είναι 10% έως 20% των ανθρώπων και τους προστατεύει έμμεσα από τον αλκοολισμό· δηλαδή, τους κάνει να σταματούν να πίνουν νωρίτερα από άλλους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να εθίζονται πιο δύσκολα στο αλκοόλ.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνα, με επικεφαλής τον καθηγητή Κερκ Βίλελμσεν, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη τους στο επιστημονικό έντυπο Alcoholism: Clinical and Experimental Research, σύμφωνα με το BBC, ανέφεραν ότι μελλοντικά θα μπορούσαν ίσως να υπάρξουν φάρμακα που θα κάνουν τους ανθρώπους πιο ευαίσθητους στο αλκοόλ, ώστε να τους προστατεύουν από τις αρνητικές επιπτώσεις του.

«Προφανώς απέχουμε ακόμα πολύ από το να έχουμε μια θεραπεία (του αλκοολισμού), όμως το γονίδιο που ανακαλύψαμε, μας λέει πολλά για το πώς το αλκοόλ επηρεάζει τον εγκέφαλο», δήλωσε ο Δρ Βίλελμσεν, ο οποίος τόνισε ότι χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για να φανεί αν τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν στην πράξη κατά του αλκοολισμού. «Ο αλκοολισμός είναι μια πολύ πολύπλοκη πάθηση και υπάρχουν πολλές αιτίες που οι άνθρωποι πίνουν. Αυτή (το γονίδιο) μπορεί να είναι μόνο μια από αυτές», πρόσθεσε.

Η μεγαλύτερη ποσότητα του αλκοόλ που οι άνθρωποι καταναλώνουν, διασπάται στο ήπαρ, όμως ένα μέρος του μεταβολίζεται στον εγκέφαλο από ένα ένζυμο, το οποίο ελέγχεται από οδηγίες που κωδικοποιεί το συγκεκριμένο γονίδιο CYP2E1. Όσοι είναι φορείς της «μεθυσμένη» παραλλαγής αυτού του γονιδίου, διασπούν το αλκοόλ πιο εύκολα, με συνέπεια να μεθούν πιο γρήγορα.

Ο αλκοολισμός, σύμφωνα με τον καθηγητή Κόλιν Ντράμοντ του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής του Λονδίνου, αποτελεί πιθανώς ένα συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών αιτιών. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο εθισμός στο αλκοόλ συχνά εμφανίζεται σε ολόκληρες οικογένειες και ότι η ύπαρξη ενός αλκοολικού γονέα σχεδόν τετραπλασιάζει την πιθανότητα αλκοολισμού και στα παιδιά.

Σε μια παρεμφερή μελέτη στο ίδιο έντυπο, επιστήμονες με επικεφαλής τον Δρ Παναγιώτη Θάνο, από το Εθνικό Εργαστήριο Μπρουκχέιβεν της Νέας Υόρκης, βρήκαν στοιχεία ότι η ικανότητα του εγκεφάλου να εθίζεται στο αλκοόλ, εξαρτάται και από τα γονίδια του.

Η έρευνα, που έγινε σε ποντίκια, έδειξε ότι η απουσία ενός συγκεκριμένου γονιδίου οδηγεί σε εθισμό ανάλογο του αλκοολισμού. «Η μελέτη μας δείχνει ότι οι συνέπειες της χρόνιας κατανάλωσης αλκοόλ στην χημεία του εγκεφάλου επηρεάζονται σε κρίσιμο βαθμό από την προϋπάρχουσα γενετική σύσταση ενός ατόμου», δήλωσε ο Δρ Θάνος.

Κοιμήσου Έλληνα

Βουκεφάλας: Το ιστορικό και μυθικό άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Λίγα ζώα στην παγκόσμια ιστορία έχουν ταυτιστεί τόσο απόλυτα με τον αναβάτη τους όσο ο Βουκεφάλας. Το άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν ήταν απλώς ένα μέσο μεταφοράς, αλλά ένας πιστός σύντροφος που «συμμετείχε» στη μετατροπή του Αλεξάνδρου από ιστορική προσωπικότητα σε μυθικό ήρωα.

Η τιθάσευση: Το πρώτο κατόρθωμα

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Φίλιππος Β' δίσταζε να αγοράσει το άλογο λόγω της άγριας φύσης του. Ο νεαρός Αλέξανδρος, παρατηρώντας ότι το ζώο τρόμαζε από τη σκιά του, το έστρεψε προς τον ήλιο. Η επιτυχία του ήταν τόσο εντυπωσιακή, που ο Φίλιππος φέρεται να είπε: «Γιε μου, ψάξε πια για βασίλειο αντάξιό σου. Η Μακεδονία δε σε χωράει».

Τέλος εποχής στον Υδάσπη

Ο Αρριανός καταγράφει τον θάνατο του Βουκεφάλα το 327 π.Χ. μετά τη μάχη στον Υδάσπη ποταμό. Το άλογο πέθανε από γηρατειά και εξάντληση. Σε ένδειξη τιμής, ο Αλέξανδρος ίδρυσε μια πόλη στο σημείο εκείνο, την Βουκεφάλεια, διατηρώντας για πάντα τη μνήμη του πιστού του αλόγου.

Η σημασία του ονόματος

Επικρατέστερη εκδοχή για το όνομα «Βουκεφάλας» είναι ότι προέρχεται από το κεφάλι βοδιού που ήταν χαραγμένο ως σφραγίδα στον μηρό του, υποδηλώνοντας μια συγκεκριμένη θεσσαλική ράτσα αλόγων. Με το πέρασμα των αιώνων, ωστόσο, οι μυθοπλαστικές διασκευές (όπως το «Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου») του απέδωσαν τερατώδη χαρακτηριστικά, όπως κέρατα ή ακόμα και την ικανότητα να τρέφεται με ανθρώπους.

Ενώ οι τερατώδεις περιγραφές του Μεσαίωνα ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας, ο ιστορικός Βουκεφάλας παραμένει το σύμβολο μιας αδιάρρηκτης σχέσης, που συνοδεύει τον Αλέξανδρο από τα μακεδονικά λιβάδια μέχρι τα βάθη της Ασίας.