Όταν οι Έλληνες ήταν πρόσφυγες στη Συρία: Μια άγνωστη σελίδα της ιστορίας

Καθώς οι προσφυγικές ροές αποτελούν ένα ζήτημα που απασχολεί την επικαιρότητα, έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον να ανατρέξουμε στο παρελθόν. Υπήρξαν περιόδοι όπου οι Έλληνες βρέθηκαν στη θέση των προσφύγων, αναζητώντας καταφύγιο στη Συρία.

Έλληνες πρόσφυγες στο Χαλέπι περιμένουν στην ουρά για συσσίτιο του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού.

Στα χρονικά καταγράφονται τέσσερις περιπτώσεις μαζικής μετακίνησης:

• 1923: Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (ανταλλαγή πληθυσμών).
• 1939: Μετά την προσάρτηση της Αλεξανδρέττας στην Τουρκία.
• 1860: Κατά τις διώξεις χριστιανών στη Β. Αφρική.
• 1882: Κατά τη διάρκεια της αιγυπτιακής επανάστασης.

Η προσφυγιά του 1922-1923

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, χιλιάδες Έλληνες αναζήτησαν άσυλο στη Συρία, η οποία τελούσε υπό γαλλική εντολή. Η κατάσταση ήταν δραματική. Όπως περιγράφει ο Βρετανός δημοσιογράφος Χάρολντ Σπένσερ το 1923, οι Γάλλοι όχι μόνο αρνούνταν την παραμονή τους στη Συρία, αλλά τους στερούσαν ακόμη και την τροφή, αναγκάζοντας τους Έλληνες προξένους να ζητούν εσπευσμένα βοήθεια.

1939: Το δράμα της Αλεξανδρέττας

Ένα δεύτερο κύμα Ελλήνων προσφύγων σημειώθηκε με την προσάρτηση της Αλεξανδρέττας στην Τουρκία. Περίπου 11.000-12.000 Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, κατευθυνόμενοι κυρίως προς τη Δαμασκό και το Χαλέπι, ενισχύοντας τις εκεί ελληνικές κοινότητες.

Ο 19ος αιώνας: Λίβανος και Αίγυπτος

Στα χρόνια του Όθωνα (1860) και του Τρικούπη (1882), ελληνικοί πληθυσμοί από τον Λίβανο και την Αίγυπτο αντίστοιχα, βρέθηκαν σε κατάσταση προσφυγιάς λόγω των τοπικών συγκρούσεων και των ξένων επεμβάσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και τότε, τα ελληνικά πλοία συμμετείχαν ενεργά στην εκκένωση των πληθυσμών, μεταφέροντας πρόσφυγες είτε προς την Ελλάδα, είτε προς ασφαλέστερες πόλεις της Μέσης Ανατολής.

Πηγή: ΕΘΝΟΣ - Τ. Κατσιμάρδος