Ο Κολόμβος και η «μαγική» έκλειψη: Πώς η αστρονομία έσωσε το πλήρωμά του

Στις 12 Οκτωβρίου γιορτάζεται στην Αμερική η «Ημέρα του Κολόμβου». Ήταν η ημέρα του 1492, όταν ο Κολόμβος έπιασε στεριά, ερχόμενος από ένα νησί βορειοανατολικά της Κούβας. Μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, ο εξερευνητής θα πραγματοποιούσε συνολικά τρία ταξίδια στον «Νέο Κόσμο».

Το ναυάγιο στην Τζαμάικα

Στο τέταρτο και τελευταίο του ταξίδι, με σκοπό την εξερεύνηση των ακτών της Κεντρικής Αμερικής, ο Κολόμβος βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Ξεκίνησε στις 11 Μαΐου 1502 από την Ισπανία με τα πλοία Capitana, Gallega, Vizcaina και Santiago de Palos.

Λόγω επιδρομής από «σαράκια» (τερηδόνα των πλοίων), τα πλοία υπέστησαν σοβαρές ζημιές και άνοιξαν τρύπες. Ο Κολόμβος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει δύο από αυτά και στις 25 Ιουνίου 1503 προσάραξε τα υπόλοιπα στη βόρεια ακτή της σημερινής Τζαμάικα.

Η σύγκρουση με τους ιθαγενείς

Αρχικά, οι ιθαγενείς καλωσόρισαν τον στόλο, παρέχοντας τροφή και στέγη. Ωστόσο, οι εβδομάδες έγιναν μήνες και η παραμονή των Ευρωπαίων άρχισε να προκαλεί εντάσεις. Μετά από 6 μήνες, το πλήρωμα του Κολόμβου εξεγέρθηκε, ληστεύοντας και σκοτώνοντας κάποιους ιθαγενείς, οι οποίοι σταμάτησαν πλέον να τους προσφέρουν τρόφιμα. Η πείνα άρχισε να απειλεί άμεσα τη ζωή του Κολόμβου και των ανδρών του.

Το τέχνασμα της έκλειψης

Σε μια προσπάθεια να επιβιώσει, ο Κολόμβος στράφηκε στην επιστήμη. Συμβουλευόμενος το βιβλίο του Γερμανού αστρονόμου Γιοχάνες Μύλερ (Regiomontanus), διαπίστωσε ότι μια ολική έκλειψη Σελήνης θα πραγματοποιούνταν στις 29 Φεβρουαρίου 1504.

Τρεις μέρες πριν την έκλειψη, ο Κολόμβος ζήτησε να συναντήσει τον αρχηγό των ιθαγενών. Τον ενημέρωσε ότι ο Χριστιανικός Θεός ήταν θυμωμένος μαζί τους επειδή δεν παρείχαν πλέον τροφή στους άνδρες του. Για να αποδείξει την οργή του, υποσχέθηκε ότι σε τρεις μέρες θα «τύλιγε το φεγγάρι με τις φλόγες της οργής» και θα το εξαφάνιζε.

Η σωτηρία

Όταν ήρθε η νύχτα της έκλειψης και το φεγγάρι πήρε το χαρακτηριστικό «ματωμένο» χρώμα, οι ιθαγενείς τρομοκρατήθηκαν. Ζήτησαν αμέσως από τον αρχηγό τους να συνεργαστεί με τον Κολόμβο, αρκεί να επέστρεφε το φεγγάρι στην αρχική του μορφή.

Ο Κολόμβος κλείστηκε στην καμπίνα του για 50 λεπτά, προσποιούμενος ότι προσεύχεται. Χρησιμοποιώντας μια κλεψύδρα για να χρονομετρήσει το φαινόμενο, βγήκε λίγο πριν το τέλος της έκλειψης και ανακοίνωσε ότι ο Θεός δέχτηκε να συγχωρήσει τους ιθαγενείς. Οι ιθαγενείς κράτησαν την υπόσχεσή τους και παρείχαν τρόφιμα στο πλήρωμα μέχρι την άφιξη βοήθειας από την Καραϊβική στις 29 Ιουνίου 1504.

Επιμέλεια: Μαρία Αγγελοπούλου.

Το Ναυάγιο της Ζακύνθου: Η Ιστορία του Πλοίου «Παναγιώτης»

Το «Ναυάγιο» της Ζακύνθου αποτελεί ένα παγκοσμίως διάσημο τουριστικό αξιοθέατο, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Το σκουριασμένο σκαρί που βρίσκεται εγκλωβισμένο στην καταγάλανη παραλία δεν είναι άλλο από το λαθρεμπορικό πλοίο «Παναγιώτης», το οποίο προσάραξε στις βορειοδυτικές ακτές του νησιού την 1η Οκτωβρίου 1980.

Το Χρονικό του Μότορσιπ (1937 - 1975)

Η ιστορία του πλοίου, χωρητικότητας 450 τόνων, ξεκινά πολλές δεκαετίες πριν από το μοιραίο συμβάν, αλλάζοντας αρκετά ονόματα, ιδιοκτήτες και σημαίες:

• 1937: Ναυπηγείται στη Σκωτία με το αρχικό όνομα «Saint Bedan».
• 1964: Περνά σε ελληνικά χέρια (υπό τον Μ. Γκιγκιλίνη) και μετονομάζεται σε «Μερόπη».
• 1966: Αλλάζει ιδιοκτησία και μετονομάζεται σε «Χάρις» από τον νέο του ιδιοκτήτη, Ν. Κάλφα.
• 1975: Μεταπωλείται για τρίτη φορά και παίρνει το τελικό του όνομα «Παναγιώτης» από την πλοιοκτήτρια εταιρεία «P. Lisicatos & Company» με έδρα τον Πειραιά.

Το Λαθρεμπόριο, η Καταδίωξη και η Προσάραξη

Λίγες ημέρες πριν από το ναυάγιο, το «Παναγιώτης» εντοπίστηκε από το Λιμενικό Σώμα στα ανοιχτά της Ζακύνθου. Όπως αποδείχθηκε, μετέφερε λαθραία τσιγάρα, τα οποία προορίζονταν για λογαριασμό της ιταλικής Μαφίας.

Στην προσπάθειά του να διαφύγει από τις αρχές και εξαιτίας των εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν, το πλοίο προσάραξε στα αβαθή ενός μικρού, γραφικού κόλπου στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Το πλήρωμά του, το οποίο αποτελούνταν στην πλειονότητά του από Έλληνες ναυτικούς, εγκατέλειψε το πλοίο, όμως οι ναυτικοί συνελήφθησαν από τις αρχές λίγες ημέρες αργότερα.

Ο Μύθος γύρω από το Φορτίο

Με την πάροδο των ετών, η φύση αγκάλιασε το πλοίο και η παραλία μετατράπηκε σε έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς της Ελλάδας. Παράλληλα, η ιστορία του συνοδεύεται μέχρι σήμερα από έναν ιδιαίτερο τοπικό θρύλο:

«Θρυλείται ότι οι ντόπιοι κάτοικοι επωφελήθηκαν πλήρως από το πλούσιο φορτίο του πλοίου, με αποτέλεσμα για τα επόμενα τέσσερα χρόνια να μην πουληθεί κανένα απολύτως νόμιμο καπνικό προϊόν σε ολόκληρο το νησί.»