Η ιστορία του Jukebox: Το αυτόματο «μουσικό κουτί» που έγραψε ιστορία


Στις 23 Νοεμβρίου 1889, το πρώτο jukebox κάνει την εμφάνισή του στο σαλούν Palais Royale του Σαν Φρανσίσκο. Η συσκευή λειτουργούσε με τη χρήση νομισμάτων, με τρόπο παρόμοιο με τα παραδοσιακά μουσικά κουτιά της εποχής.


Ο πρόγονος: «Φωνογράφος με θυρίδα νομισμάτων»


Ο πρόγονος του jukebox, γνωστός τότε ως «φωνογράφος με θυρίδα νομισμάτων», αποτέλεσε το πρώτο μέσο μαζικής διάθεσης ηχογραφημένης μουσικής για το ευρύ κοινό. Τα μηχανήματα αυτά άρχισαν να παράγονται μαζικά το 1889, χρησιμοποιώντας κυλίνδρους φωνογράφου για την εγγραφή του ήχου.


Στα πρώτα τους βήματα, οι συσκευές αυτές μπορούσαν να αναπαράγουν μόλις μία ηχογράφηση μουσικής (ή άλλου ακουστικού υλικού) διάρκειας 2 λεπτών. Πολύ σύντομα, ωστόσο, η τεχνολογία εξελίχθηκε και αναπτύχθηκαν νέες, πιο σύνθετες συσκευές που επέτρεπαν στους πελάτες των καταστημάτων να επιλέγουν το τραγούδι της αρεσκείας τους ανάμεσα σε πολλούς διαφορετικούς δίσκους.


Από πού προέρχεται ο όρος «Jukebox»;

Ο όρος jukebox άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη δεκαετία του ’30. Σύμφωνα με τους μελετητές, η λέξη θεωρείται ότι προέρχεται από τον συνδυασμό δύο όρων:

  • Από την αφροαμερικανική αργκό λέξη «jook», η οποία σημαίνει χορός.
  • Από την αμερικανική λέξη «box», που σημαίνει κουτί.


Η κυριαρχία του βινυλίου και η χρυσή εποχή


Οι πλάκες γραμμοφώνου 78 στροφών είχαν την απόλυτη πρωτοκαθερρία στην αγορά μέχρι και το 1950. Την χρονιά εκείνη, η πρωτοπόρος εταιρεία Seeburg Corporation έφερε την επανάσταση στη βιομηχανία, εισάγοντας στην αγορά τα πρώτα jukebox που λειτουργούσαν αποκλειστικά με τους νέους δίσκους βινιλίου 45 στροφών ανά λεπτό.


Τα jukebox και οι πρόγονοί τους αποτέλεσαν μια ιδιαίτερα κερδοφόρα βιομηχανία ήδη από τη δεκαετία του 1890. Γνώρισαν, όμως, τη μέγιστη δημοτικότητά τους από το 1940 μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1960, με απόλυτο αποκορύφωμα τη χρυσή δεκαετία του ’50.


Στις μέρες μας, η συσκευή αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη στο μυαλό των περισσότερων με τη ροκ εντ ρολ (rock 'n' roll) μουσική. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι τα jukebox ήταν εξαιρετικά δημοφιλή και κατά την προγενέστερη εποχή του σουίνγκ (swing). Ακόμη και σήμερα, πολλά εστιατόρια, καφετέριες και καταστήματα με retro ή vintage προσανατολισμό επιλέγουν να εντάξουν ένα jukebox στη διακόσμησή τους, ως έναν νοσταλγικό φόρο τιμής στην ιστορία της μουσικής διασκέδασης.