Η Θέση της Γυναίκας στην Ιταλία του Μπερλουσκόνι: Μεταξύ Τηλεοπτικού Φακού και Πραγματικότητας
Στο κοινωνικοπολιτικό σκηνικό της Ιταλίας κατά την εποχή του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (Silvio Berlusconi), ο ρόλος της γυναίκας μοιάζει σχεδόν αναχρονιστικός. Τα ιταλικά ΜΜΕ έχουν κορεστεί από την προβολή σχεδόν πορνογραφικών εικόνων, με τις Ιταλίδες να παρακολουθούν ολοένα και εντονότερα τον κοινωνικό τους στιγματισμό και τη μετατροπή τους σε απλά αντικείμενα θέασης.
Κόντρα σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία, όπου ιδιάζουσα θέση κατέχουν τα παλιά, παρωχημένα στερεότυπα και η ισχυρή επιρροή της Καθολικής Εκκλησίας, οι γυναίκες «κατάφεραν» φαινομενικά να απελευθερωθούν δείχνοντας το σώμα τους δημόσια. Ωστόσο, αυτή η ελευθερία γύρισε εναντίον τους σαν μπούμερανγκ, καθώς μετατράπηκαν σε σεξουαλικά αντικείμενα που πωλούνται φθηνά, κυρίως στη μικρή οθόνη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε άρθρο του γερμανικού περιοδικού Spiegel, στα ιταλικά τηλεοπτικά σόου αρκεί για τις γυναίκες να είναι απλώς «όμορφες και σιωπηλές», ενώ η ενδυμασία τους επιβάλλεται να είναι... «ελάχιστη».
Η Σκληρή Πραγματικότητα των Αριθμών
Στην καθημερινή ζωή, μακριά από τα λαμπερά τηλεοπτικά πλατό, τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν μια εντελώς διαφορετική και ζοφερή πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα δεδομένα της Παγκόσμιας Έκθεσης για το Χάσμα μεταξύ των Φύλων του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ (WEF), η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:
| Δείκτης / Χαρακτηριστικό | Στατιστικό Στοιχείο (Ιταλία) |
|---|---|
| Παγκόσμια Κατάταξη Χάσματος Φύλων | 74η θέση (Κάτω από Κολομβία & Βενεζουέλα) |
| Συμμετοχή Γυναικών στο Εργατικό Δυναμικό | Μόλις 44% (Το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη) |
| Μισθολογικό Χάσμα (Gender Pay Gap) | Οι γυναίκες εισπράττουν σχεδόν τα μισά από τους άνδρες |
| Χρόνος για Οικιακές Εργασίες | 21 ώρες την εβδομάδα (Περισσότερο από κάθε άλλη Ευρωπαία) |
Αυτή η κατάσταση οδηγεί πολλές μορφωμένες Ιταλίδες, με πτυχία ανώτατης εκπαίδευσης, στην απόφαση να μεταναστεύσουν πέρα από τον Ατλαντικό. Αναζητούν εργασία που να ανταποκρίνεται στα προσόντα τους, αρνούμενες να συμβιβαστούν με τον ρόλο της «γλάστρας» για την υπόλοιπη ζωή τους. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: Ο τηλεοπτικός φακός απλώς καταγράφει την πραγματική ζωή ή τη διαμορφώνει και την τροφοδοτεί;
Το Φαινόμενο «Bella Mara»: Από Velina... Υπουργός
Η περίπτωση της Μάρα Καρφάνια (Mara Carfagna) αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίφασης. Πρόκειται για τη γυναίκα για την οποία ο Μπερλουσκόνι είχε δηλώσει δημόσια πως «αν δεν ήμουν παντρεμένος, θα την παντρευόμουν αμέσως». Η Καρφάνια ξεκίνησε την καριέρα της ως velina (βελίνα) —όπως αποκαλούν οι Ιταλοί τις ακατάλληλα ενδεδυμένες κοπέλες που διακοσμούν το φόντο των τηλεοπτικών εκπομπών.
Το 2008, η «Όμορφη Μάρα», όπως την αποκαλούσαν τα ΜΜΕ, διορίστηκε Υπουργός Ίσων Ευκαιριών στην κυβέρνηση Μπερλουσκόνι. Πολλές φεμινιστικές οργανώσεις και πολίτες θεώρησαν την κατακόρυφη άνοδό της στην πολιτική σκηνή ως προσβολή, αλλά και ως τρανή απόδειξη της διαστρεβλωμένης εικόνας της γυναίκας στην Ιταλία: η επιβεβαίωση ότι αν διαθέτεις τέλεια εμφάνιση και υπακοή, δεν χρειάζεσαι τίποτα άλλο για να πετύχεις.
Ωστόσο, η Καρφάνια εξέπληξε τους επικριτές της. Ξεκίνησε έναν σκληρό πόλεμο κατά της πορνείας του δρόμου, επιβάλλοντας αυστηρά πρόστιμα στους πελάτες, ενώ παράλληλα πήρε σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ποινικοποίηση του stalking, την προστασία των γυναικών-θυμάτων βιασμού και την υποστήριξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Αφύπνιση των Ιταλίδων
Με το πολιτικό της πρόγραμμα, η Καρφάνια ήρθε συχνά σε ευθεία αντίθεση με τα σοβινιστικά και υποτιμητικά σχόλια του ίδιου του Μπερλουσκόνι, ο οποίος, υιοθετώντας μια κλασική φαλλοκρατική νοοτροπία, υποστήριζε δημόσια:
«Δεν έχουμε αρκετούς στρατιώτες στους δρόμους για να προστατέψουμε όλες τις γυναίκες μας από τη βία. Οι Ιταλίδες είναι απλώς υπερβολικά όμορφες.»
Παρά το διάχυτο κλίμα σεξισμού, οι σύγχρονες Ιταλίδες δείχνουν να αφυπνίζονται, βαδίζοντας στα χνάρια του μεγάλου γυναικείου κινήματος της δεκαετίας του 1960, το οποίο υπήρξε από τα πιο επιδραστικά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σήμερα, εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες υπογράφουν μανιφέστα και αιτήσεις για την προάσπιση της «αξιοπρέπειας της Ιταλίδας γυναίκας», διεκδικώντας ισότιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας και μαχόμενες ενάντια στην οικιακή δουλεία, τη βία και την εργασιακή εκμετάλλευση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου