Η Ιστορία των Λαχείων στην Ελλάδα

Η Ιστορία των Λαχείων στην Ελλάδα: Από την Αρχαιολογία στο «Ξυστό»

Μια αναδρομή στην πορεία του θεσμού των λαχείων στο νεότερο ελληνικό κράτος.

Οι Πρώτες Προσπάθειες (1849)

Η ιστορία ξεκινά το 1849, όταν η Αρχαιολογική Εταιρία, σε μια προσπάθεια να περισώσει τα αρχαία ερείπια από τη ληστρική μανία και την αμάθεια, στράφηκε στη φιλοπατρία των εύπορων Ελλήνων. Χρησιμοποίησε λαχειοφόρους αγορές, όπως το γνωστό «Λαχείο Οικίας», όπου ο νικητής κέρδιζε ένα σπίτι.

Το Πρώτο Επίσημο Λαχείο (1874)

Το πρώτο επίσημο λαχείο του νεότερου ελληνικού κράτους θεσπίστηκε με διάταγμα του Βασιλιά Γεωργίου Α’ στις 19 Νοεμβρίου 1874. Σκοπός του ήταν η συγκέντρωση πόρων για αρχαιολογικές ανασκαφές. Η επιτυχία ήταν τεράστια, επιτρέποντας στην Αρχαιολογική Εταιρία να χρηματοδοτήσει τις ανασκαφές του Διονυσιακού Θεάτρου και της Στοάς του Αττάλου.

Στοιχεία: Το εισιτήριο κόστιζε 3,30 δραχμές και το έπαθλο για τον πρώτο τυχερό ανερχόταν στις 22.000 δραχμές.

Συγχωνεύσεις και Εξέλιξη (1904-1960)

• 1904-1905: Το Υπουργείο Οικονομικών εκδίδει το Λαχείο υπέρ του Εθνικού Στόλου, το οποίο συγχωνεύεται με αυτό των Αρχαιοτήτων.
• 1937: Ιδρύεται το Εθνικό Λαχείο, το οποίο καταργείται και επανακυκλοφορεί το 1941.
• Κατοχή: Το «Λαϊκό Λαχείο» (μετονομασία του λαχείου Στόλου) συνεχίζει να εκδίδεται με επιτυχία, καθώς η προσδοκία κέρδους –που μεταφραζόταν σε είδη πρώτης ανάγκης όπως ψωμί ή λάδι– κρατούσε τον κόσμο σε εγρήγορση. Το 1964, το Λαϊκό Λαχείο μοίραζε κάθε Δευτέρα 16.000.000 δραχμές.

Από το Κοινωνικό Λαχείο στο «Ξυστό»

Το 1967 καταργείται το Λαχείο Συντακτών και δημιουργείται το «Ειδικό Κρατικό Λαχείο υπέρ κοινωνικής αντιλήψεως». Ακολουθεί η δεκαετία του '80, όπου επί υπουργίας Μιλτιάδη Έβερτ (1981) γίνεται η πρώτη απόπειρα για το «ξυστό» λαχείο, το οποίο τελικά καθιερώνεται το 1993, σηματοδοτώντας τις «ημέρες εθνικής φαγούρας».