Ο Μέγας Αλέξανδρος στον Ιερό Ναό του Αγίου Αχιλλείου: Ένα ιστορικό μυστικό στον Πεντάλοφο
Στον ορεινό Πεντάλοφο της Κοζάνης, ένας ναός χτισμένος το 1740 διατηρεί ζωντανή την ιστορία του ελληνισμού. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Αχιλλείου δεν αποτελεί μόνο τόπο λατρείας, αλλά και έναν ιστορικό θησαυρό, καθώς φιλοξενεί μια σπάνια και οικεία μορφή που ξενίζει τον επισκέπτη: τον Μέγα Αλέξανδρο.
Η απεικόνιση στον νάρθηκα
Στον νάρθηκα της εκκλησίας, οι Χιοναδίτες ζωγράφοι (από τους Χιονάδες της Κόνιτσας) αποτύπωσαν τον Μακεδόνα στρατηλάτη ανάμεσα σε άλλες ιστορικές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης και της αρχαιότητας. Όπως εξηγεί ο ζωγράφος Αργύρης Παφίλης:
«Εκεί εμφανίζονται ιεράρχες, μάρτυρες, προφήτες και απόστολοι και στη συνέχεια εβραίοι και τύραννοι βασιλείς... Ακριβώς δίπλα τους εμφανίζεται η μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος νίκησε τους Πέρσες βασιλείς. Στα χέρια του κρατά βασιλικό σκήπτρο και στο κεφάλι του φορά κορώνα.»
Η θεολογική διάσταση
Είναι τέτοιες απεικονίσεις δογματικά προβληματικές; Ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης, Παύλος, δίνει μια διαφωτιστική απάντηση:
«Η Οικονομία του Θεού προετοίμασε τη σωτηρία του κόσμου μέσα από πλήθος ανθρώπων, που τυπικά φαίνονται να είναι άσχετοι με την εκκλησία, αλλά ουσιαστικά είναι μέσα στα σχέδια του Θεού. Δεν δημιουργούν δογματικό ζήτημα, καθώς οι συγκεκριμένες μορφές εμφανίζονται στον νάρθηκα των εκκλησιών και χωρίς φωτοστέφανο.»
Το μνημείο σήμερα
Λόγω της ιστορικής του σημασίας, ο ναός συντηρήθηκε με ένα έργο προϋπολογισμού 215.000 ευρώ, υπό την εποπτεία της 17ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Πέρα από τις τοιχογραφίες, το εσωτερικό του κοσμούν:
- Ένα εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο.
- Ιστορικά προσκυνητάρια και δεσποτικός θρόνος.
- Ένας σπάνιος ζωγραφιστός άμβωνας.
Μια συγκινητική στιγμή για την τοπική κοινωνία ήταν η πρόσφατη ανακάλυψη ενός αντιμήνσιου του 1912, το οποίο βρέθηκε κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, υπενθυμίζοντας τη βαθιά ευλάβεια των κατοίκων του Πενταλόφου για το μνημείο τους.
Κείμενο: Π. Γιούλτση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου