Οι Αρβανίτες

Αρβανίτες: Η Άγνωστη Ιστορία και η Καταγωγή του Ονόματος

Με τον όρο Αρβανίτες ονομάζονται οι πρώην αλβανόφωνοι Έλληνες της σημερινής Αλβανίας, οι οποίοι, λόγω των αναστατώσεων στη Βαλκανική τον 13ο αιώνα, μετακινήθηκαν εκούσια ή ακούσια. Αφομοιώθηκαν πλήρως με τον γηγενή πληθυσμό, πολέμησαν μαζί του εναντίον των Τούρκων και, διατηρώντας για ένα διάστημα το γλωσσικό τους ιδίωμα, απέκτησαν ατόφια ελληνική εθνική συνείδηση.

Το ερώτημα της ετυμολογίας

Πέρα από την επίσημη ιστοριογραφία, υπάρχουν σαφέστατες ενδείξεις ότι οι Αρβανίτες μιλούσαν μια πρωτοελληνική-πελασγική (αρκαδική) διάλεκτο. Ωστόσο, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Πόθεν το «Αρβανίτης»;

Πολλοί μελετητές αναφέρονται στο «Άρβανο» της Βορείου Ηπείρου ως το σημείο αναφοράς. Όμως, υπάρχουν πολλοί Αρβανίτες στην Ελλάδα των οποίων η καταγωγή δεν οδηγεί στην Ήπειρο, αλλά σε άλλες περιοχές με το ίδιο όνομα, τις οποίες η επίσημη έρευνα δεν έχει αναδείξει.

Η σύνδεση με το «Αρβάντ» της Φοινίκης

Η έρευνα για τα ταξίδια των Αρκάδων, απογόνων του Γενάρχη Πελασγού, οδηγεί σε μια νέα κατεύθυνση: στην αρχαία Φοινίκη (σημερινό Λίβανο). Εκεί υπήρχε η πόλη Αρβάντ (Arvad, Aradus), μια πόλη-λιμάνι που ήταν επικεφαλής μιας ισχυρής συνομοσπονδίας.

Το Αρβάντ, σπουδαίο κέντρο των Ελλήνων Πελασγών, έδωσε το όνομά του σε πολλούς από τους Έλληνες που παλαιότερα ονομάζονταν «Πελασγοί» ή «Λέλεγες», δηλαδή τους Αρκάδες και τους Λάκωνες. Από αυτή την ονομασία προήλθε, με την πάροδο του χρόνου, η λέξη «Αρβανίτης».

Διαδρομές και Μετακινήσεις

Η ιστορία δεν περιορίζεται στην Ήπειρο. Αρκαδικές αποικίες και πελασγικά κέντρα υπήρχαν σε όλο τον αρχαίο κόσμο:

• Γαλλία: Στην περιοχή της Τουλούζης.
• Ιράν: Περιοχές όπου η παρουσία Πελασγών ήταν έντονη.
• Φοινίκη: Η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε εκεί από την Ήπειρο μετά την παρακμή που ακολούθησε τη βασιλεία του Πύρρου (μετά το 240 π.Χ.).

Η σύνδεση της Ηπείρου με τη Φοινίκη και την αρχαία Αρκαδία φωτίζει μια άλλη πλευρά της καταγωγής των Αρβανιτών, αποδεικνύοντας ότι οι ρίζες τους χάνονται στα βάθη της ελληνικής αρχαιότητας, σε μια ιστορική διαδρομή που αναμένει ακόμη τη δέουσα επιστημονική εξερεύνηση.