Η ιστορία του βόλεϊ

Η Ιστορία του Βόλεϊ: Από το «Μίντονετ» του 1895 στην Παγκόσμια Καθιέρωση

Το βόλεϊ (πετοσφαίριση) αποτελεί ένα από τα δημοφιλέστερα αθλήματα στον κόσμο. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Διεθνούς Ομοσπονδίας του Αθλήματος (FIVB), ένας στους έξι κατοίκους του πλανήτη παίζει ή παρακολουθεί ενεργά αγώνες βόλεϊ.

Το παιχνίδι παίζεται από δύο ομάδες, αποτελούμενες από 6 παίκτες η καθεμία, σε κλειστό γήπεδο διαστάσεων 18 × 9 μέτρων, το οποίο χωρίζεται στη μέση από ένα υψηλό φιλέ. Αντικειμενικός σκοπός κάθε ομάδας είναι να περάσει την μπάλα πάνω από το φιλέ στον χώρο της αντιπάλου χρησιμοποιώντας έως και τρεις προσπάθειες, κερδίζοντας τον πόντο αν η μπάλα αγγίξει το έδαφος. Το παιχνίδι τελειώνει όταν μία ομάδα κερδίσει τρία σετ.

Τα τελευταία χρόνια κερδίζει συνεχώς έδαφος το μπιτς βόλεϊ (beach volley), που παίζεται στην άμμο, ενώ ιδιαίτερα δημοφιλές στη Βραζιλία είναι το ποδοβόλεϊ (futevôlei), μια παραλλαγή του βόλεϊ που παίζεται αποκλειστικά με τα πόδια και το σώμα.

---

Ο «Πατέρας» του Αθλήματος και η Γέννηση του «Μίντονετ»

«Πατέρας» του βόλεϊ θεωρείται ο Αμερικανός γυμναστής Ουίλιαμ Μόργκαν (William Morgan), ο οποίος εργαζόταν στη Χριστιανική Αδελφότητα Νέων (YMCA) στην πόλη Χόλιοκ της Μασαχουσέτης. Ως επίσημη ημερομηνία γέννησης του αθλήματος καταγράφεται η 9η Φεβρουαρίου 1895. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι μόλις 16 χιλιόμετρα πιο πέρα, στην πόλη Σπρίνγκφιλντ, τέσσερα χρόνια νωρίτερα, ο συνάδελφός του Τζέιμς Νάισμιθ είχε επινοήσει το μπάσκετ.

Ο Μόργκαν επιθυμούσε τη δημιουργία ενός αθλήματος λιγότερο «βάρβαρου» και σωματικά επίπονου από το μπάσκετ, το οποίο θα ήταν κατάλληλο για επιχειρηματίες και ανθρώπους μιας κάποιας ηλικίας. Δανειζόμενος στοιχεία από το τένις και το χάντμπολ, δημιούργησε το «Μίντονετ» (Mintonette), όπως ονόμασε αρχικά το νέο παιχνίδι, το οποίο αργότερα πήρε την ονομασία με την οποία το γνωρίζουμε σήμερα: βόλεϊ-μπολ (volleyball).

Γρήγορα το παιχνίδι έγινε εξαιρετικά δημοφιλές και το 1913 ξέφυγε από τα όρια της Αμερικής, κατακτώντας πρώτα τις χώρες της Άπω Ανατολής και στη συνέχεια την Ευρώπη.

Το Στρατιωτικό Ώθηση του 1919:
Καθοριστική ώθηση στην παγκόσμια ανάπτυξη του αθλήματος έδωσαν οι κατά τόπους εκστρατευτικές αποστολές των Αμερικανών το 1919, οι οποίες μοίρασαν περισσότερες από 16.000 μπάλες βόλεϊ για την ψυχαγωγία των στρατιωτών τους, αλλά και των ντόπιων πληθυσμών.

Το 1949 ιδρύθηκε η Διεθνής Ομοσπονδία Βόλεϊ (FIVB) και την ίδια χρονιά διοργανώθηκε το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ανδρών, ενώ τρία χρόνια αργότερα (1952) ακολούθησε το αντίστοιχο των γυναικών. Το 1964, στους Αγώνες του Τόκιο, το άθλημα έκανε την επίσημη εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

---

Η Θεαματική Άνοδος του Βόλεϊ στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το βόλεϊ έγινε γνωστό το 1922 από τον γυμναστή του Πανελληνίου Γυμναστικού Συλλόγου, Αναστάσιο Λευκαδίτη. Ο σύλλογος των Ολυμπιονικών ήταν μάλιστα αυτός που κατέκτησε και το πρώτο Πρωτάθλημα Ελλάδος στους άνδρες το 1936.

Η εξέλιξη των Εθνικών μας ομάδων σημαδεύτηκε από σημαντικά ορόσημα:

• 1952: Δημιουργείται από τον ΣΕΓΑΣ η πρώτη Εθνική Ομάδα Ανδρών, η οποία την άνοιξη του ίδιου έτους δίνει το πρώτο της φιλικό στο Παρίσι, όπου ηττάται με 3-1 σετ από τη Γαλλία.
• 1966: Συγκροτείται η πρώτη Εθνική Ομάδα Γυναικών, δίνοντας δύο φιλικά παιχνίδια στην Κωνσταντινούπολη με αντίπαλο την Τουρκία (ήττα και στα δύο με 3-0 σετ).
• 1967: Η Εθνική Ανδρών δίνει το πρώτο της επίσημο παιχνίδι με αντίπαλο την Τουρκία, χάνοντας με 3-0 σετ.
• 1987: Η Εθνική Ανδρών επιτυγχάνει την πρώτη μεγάλη της διάκριση, κατακτώντας το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Γάνδης.
• 1991: Η Εθνική Γυναικών τερματίζει στην 8η θέση στο Ευρωβόλεϊ της Ρώμης.
• 1994: Η Εθνική Ανδρών κατακτά την τιμητική 6η θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα που διεξήχθη στη χώρα μας.
• 2002: Η Εθνική Γυναικών παίρνει τη 10η θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Γερμανίας (οι καλύτερες θέσεις που έχουν λάβει οι γυναίκες σε κορυφαίες διοργανώσεις).

Γρήγορα το βόλεϊ παρουσίασε θεαματική άνοδο στη χώρα μας, κυρίως χάρη στις μεγάλες προσπάθειες και την παραδοσιακή κόντρα του Παναθηναϊκού και του Ολυμπιακού, οι οποίοι κυριαρχούν σε συλλογικό επίπεδο στους άνδρες. Στις γυναίκες, την αναμφισβήτητη ιστορική κυριαρχία στους τίτλους κατέχει ο Παναθηναϊκός.