Υπόθεση Μέρτεν

Η Υπόθεση Μέρτεν: Το Σκάνδαλο της Δεκαετίας του '50

Η δίκη και το πολιτικό παρασκήνιο του «Χασάπη της Θεσσαλονίκης»

Η Υπόθεση Μέρτεν που εξελίχθηκε στη συνέχεια σε σκάνδαλο αφορούσε έναν Γερμανό εγκληματία πολέμου, τον Μαξ Μέρτεν, που η παρουσία του στην Ελλάδα και ειδικότερα στην ελληνική πολιτική σκηνή δημιούργησε αναστάτωση τον Μάιο του 1957.

Ο Μαξ Μέρτεν (1911-1976) ήταν Γερμανός ανώτατος εισαγγελέας της Ναζιστικής Γερμανίας. Κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στη Θεσσαλονίκη, όπου ανέλαβε τη γενική εποπτεία της δίωξης των Εβραίων της Μακεδονίας. Θεωρούνταν ο κύριος υπεύθυνος της γενοκτονίας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, διατάσσοντας τη μεταφορά περίπου 45.000 ατόμων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς. Εξ αυτών αποκαλούνταν «Δήμιος της Θεσσαλονίκης».

Τον Μάρτιο του 1958, ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ανδρέας Τούσης εξέδωσε ένταλμα σύλληψής του. Ο Εισαγγελέας Θεσσαλονίκης τον συνέλαβε και τον οδήγησε στις φυλακές Αβέρωφ. Ωστόσο, ξεκίνησαν έντονες πιέσεις από τη Δυτική Γερμανία για την αποφυλάκισή του, καθώς αναμενόταν η σύναψη δανείου 200 εκατομμυρίων μάρκων.

Η κυβέρνηση ψήφισε νομοθετικό διάταγμα που ανέστελλε τις διώξεις Γερμανών εγκληματιών πολέμου, προκαλώντας τη διεθνή κατακραυγή. Μετά τις έντονες αντιδράσεις και την καταψήφιση από την αντιπολίτευση, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να εξαιρέσει τον Μέρτεν.

Η δίκη ξεκίνησε στις 11 Φεβρουαρίου 1959. Στις 5 Μαρτίου 1959, ο Μαξ Μέρτεν κρίθηκε ένοχος και του επιβλήθηκε ποινή κάθειρξης 25 ετών.