Από το συλλογικό στο ατομικό

Κρίση και Πολιτεία: Η ανατομία μιας συστημικής παρακμής

Ποιος είπε ότι η κρίση έφερε περισσότερη σύνεση; Ακόμα πολλοί αναζητούν ρωγμές στο σύστημα, μέσα από τις οποίες θα λάβουν, παράτυπα, αυτό που επιθυμούν. Η οικονομική δυσπραγία συντηρεί παθογένειες όπως η μαύρη εργασία, οι μίζες και οι «εξυπηρετήσεις» με το αζημίωτο. Μια παρωδία όπου ουδείς έχει πεισθεί ότι η «μηχανή» έχει μπει σε διαδικασία εξυγίανσης.

Το ερώτημα δεν είναι αν χρειαζόμαστε «περισσότερο» ή «λιγότερο» κράτος, αλλά πού το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει κατά προτεραιότητα και υπό ποιες προϋποθέσεις, για να γίνει αποτελεσματικό και άρα αξιόπιστο.

Η Παγίδα των Νοοτροπιών

Οι έντονες διαμαρτυρίες των συντεχνιών για την κατάργηση των προνομίων τους έχουν λάβει τη μορφή χιονοστιβάδας που καταπλακώνει κάθε προσπάθεια για νοικοκύρεμα. Δεν πρόκειται απλώς για παγιωμένες νοοτροπίες, αλλά για κάτι πολύ πιο βαθύ και συστημικό: την αντίληψη ότι όλα επιτρέπονται.

Ατομικό Συμφέρον vs Συλλογικότητα

Η παρακμή της ευνομούμενης πολιτείας πηγάζει από τον τρόπο που το άτομο αντιλαμβάνεται τη θέση του:

• Ως μέλος μιας κοινότητας πολιτών;
• Ή ως άτομο που αγωνίζεται μόνο για το προσωπικό του συμφέρον;

Το πολιτικό σύστημα έχει παγιώσει τον διαχωρισμό μεταξύ πολιτικής και κοινωνικής τάξης, με αποτέλεσμα οι σφαίρες αυτές να εισδύουν η μία στην άλλη χωρίς να οικοδομούν ένα κοινό οικοδόμημα.

Η Προσωπική Ηθική ως «Πολιτική»

Σήμερα, η προσωπική ηθική έχει καταλάβει τη θέση της πολιτικής. Κυριαρχεί η αντίληψη ότι οι θεσμοί είναι αναξιόπιστοι και ότι η πολιτεία αδυνατεί να μειώσει τις ανισότητες ή να προστατεύσει αυτούς που την έχουν πραγματικά ανάγκη. Ο κύριος σκοπός των κινητοποιήσεων δεν φαίνεται να είναι η οικοδόμηση μιας δίκαιης κοινωνίας, αλλά η διατήρηση των ατομικών «χώρων ελευθερίας» μέσα σε ένα άδικο πλαίσιο.