Φονταμενταλισμός

Η Ιστορία και η Φύση του Φονταμενταλισμού

Η έννοια του φονταμενταλισμού, αν και ξεκίνησε από τον Χριστιανισμό, επεκτάθηκε και στις άλλες θρησκείες, κυρίως στο Ισλάμ. Χαρακτηρίζει κατά γενικό τρόπο μια συμπεριφορά που αφορά, ανεξαρτήτως θρησκείας, την υπεράσπιση με ζήλο —και ενίοτε με φανατισμό— του ίδιου του γράμματος της αγνής και ορθής πίστης.

Οι Ρίζες του Φαινομένου

Ο φονταµενταλισµός γεννήθηκε καταρχήν στο πλαίσιο του Προτεσταντισµού της Βόρειας Αµερικής. Από το 1910 µέχρι το 1915 εκδόθηκε µια σειρά έργων υπό τον τίτλο Fundamentals, από κύκλους κυρίως Βαπτιστών και Πρεσβυτεριανών. Αυτοί οι κύκλοι ίδρυσαν τελικά το 1919 την Παγκόσµια Ένωση των Χριστιανών Θεµελιοκρατών.

Η Σύγκρουση με την Επιστήμη

Η φονταμενταλιστική κίνηση αγωνίζεται να επιβάλει ως μοναδική «επιστημονική αλήθεια» ορισμένες αντιλήψεις που αποτελούν κατά γράμμα ερμηνεία των βιβλικών αφηγήσεων.

Τις µαχητικές προσπάθειες των φονταμενταλιστών να επιβάλουν τις αντιλήψεις τους στα δηµόσια σχολεία παρουσιάζει ο επιφανής παλαιοντολόγος St. J. Gould στο βιβλίο του "Εν αρχή ην ο Λόγος". Ο Gould προκρίνει τη διάκριση της θρησκευτικής από την επιστημονική θεώρηση, μια θέση που υποστηρίζει και ο Νίκος Ματσούκας.

Οι Κύριες Θέσεις των Φονταμενταλιστών

• Κατά γράμμα ερμηνεία: Υποστηρίζουν ότι η Αγία Γραφή είναι κατά γράμμα θεόπνευστη.
• Απόρριψη του μοντερνισμού: Θεωρούν ότι κάθε µοντέρνα θεολογία και επιστήμη που αντιτίθεται στη βιβλική πίστη στερείται αξίας.
• Αποκλειστικότητα: Πιστεύουν ότι όποιος δεν συµµερίζεται τις απόψεις τους δεν είναι γνήσιος χριστιανός.
• Πολιτική παρέμβαση: Καταδικάζουν επιλεκτικά τον διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους.

Συμπέρασμα

Ο φονταµενταλισµός ως µοντέρνο φαινόμενο δεν περιορίστηκε στον αµερικανικό Προτεσταντισμό, αλλά αναπτύχθηκε µε διάφορες µορφές και στο πλαίσιο άλλων παγκόσμιων θρησκειών. Ανεξάρτητα από τα μέσα που χρησιμοποιούνται, κατά βάθος οι οπαδοί υποστηρίζουν τις ίδιες δομικές απόψεις, με μόνη διαφορά το ιδιαίτερο θρησκευτικό δόγμα στο οποίο στηρίζονται.