Πράσινη Τεχνολογία: Υπολογιστές από... ξύλο για τη μείωση των ηλεκτρονικών αποβλήτων


Μια σουηδική εταιρεία έρχεται να δώσει διέξοδο όχι μόνο σε όσους ιδιοκτήτες υπολογιστών έχουν βαρεθεί τις κλασικές πλαστικές και μπεζ οθόνες τους, αλλά και σε όλους εκείνους που έχουν οικολογικές ανησυχίες. Προσφέρει μια σειρά από οθόνες, πληκτρολόγια και ποντίκια εναλλακτικής μορφής: όλα τους είναι ξύλινα. Στόχος είναι να «φωτίσουν» τις ώρες που ασχολούμαστε με την τεχνολογία και, την ίδια στιγμή, να μειώσουν τις συνέπειες από τον διαρκώς αυξανόμενο όγκο των ηλεκτρονικών σκουπιδιών.


«Νεκροταφεία» υπολογιστών και τοξικά υλικά


Περίπου 45 εκατομμύρια προσωπικοί υπολογιστές πωλήθηκαν μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά την περίοδο 2002-03, και ένα τεράστιο ποσοστό από αυτούς έχει ήδη καταλήξει στις χωματερές. Παράλληλα με τη σοβαρότητα του ζητήματος, αυξάνεται και η ανησυχία για αυτά τα «νεκροταφεία» πλαστικού.


Ο όγκος των ηλεκτρονικών απορριμμάτων (e-waste) διογκώνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα τα τοξικά υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των οθονών, των τσιπ και άλλων εξαρτημάτων να βρίσκουν δίοδο προς το περιβάλλον. Για παράδειγμα, μια μέση θήκη υπολογιστή (case) περιέχει χημικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται ως επιβραδυντικά φλόγας. Αυτές οι ουσίες, ωστόσο, όχι μόνο θεωρούνται καρκινογόνες, αλλά συσσωρεύονται επικίνδυνα στον οργανισμό ανθρώπων και ζώων.



Το ξύλο βγήκε από το... πληκτρολόγιο!


Προκειμένου να περιορίσει την επέκταση αυτού του φαινομένου, η σουηδική εταιρεία Swedx προχώρησε στην κατασκευή οθονών, πληκτρολογίων και ποντικιών επενδυμένων με ξύλο. Τα προϊόντα αυτά κατασκευάζονται από ξυλεία που προέρχεται από ελεγχόμενα, βιώσιμα δάση και υπόσχονται πολύ ταχύτερη αποσύνθεση και σημαντικά μικρότερη περιβαλλοντική μόλυνση σε σχέση με τους πλαστικούς ανταγωνιστές τους.


Η ιδέα έχει ενθουσιάσει όσους υποστηρίζουν τις «καθαρές» τεχνολογίες, ενώ και το αγοραστικό κοινό υποδέχεται θετικά αυτή την προσπάθεια. Όσο για το κόστος, αυτό παραμένει ελαφρώς μεγαλύτερο από εκείνο των συμβατικών εξαρτημάτων. Ενδεικτικά:

  • Μια «ξύλινη» επίπεδη οθόνη 15 ιντσών κοστίζει περίπου 400 ευρώ.
  • Ένα ξύλινο πληκτρολόγιο αγγίζει τα 50 ευρώ.
  • Ένα αντίστοιχο ποντίκι κοστίζει περίπου 40 ευρώ.


Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της εταιρείας, Jan Salloum, η οικονομική διαφορά από τα αντίστοιχα πλαστικά προϊόντα είναι μόλις 30%, ενώ η αγορά αναμένεται να μεγαλώσει σημαντικά τα επόμενα χρόνια, καθώς αυξάνεται το ενδιαφέρον και από άλλους κατασκευαστές.



Το ξύλο δεν είναι... πανάκεια: Θεσμικές αλλαγές και συμβουλές


Πάντως, ακόμη και αν οι πωλήσεις αυτών των περιφερειακών ξεπεράσουν κάθε προσδοκία, τα ξύλινα εξαρτήματα δεν αρκούν για να λύσουν ολόκληρο το οικολογικό πρόβλημα των υπολογιστών. Η γενικότερη ανησυχία για τη μόλυνση έχει κινητοποιήσει και τους θεσμικούς φορείς.


Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θεσπίσει ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, βάσει του οποίου οι κατασκευαστές υπολογιστών υποχρεούνται να αναλαμβάνουν πλήρως την ανακύκλωση των άχρηστων τμημάτων του ηλεκτρονικού εξοπλισμού, ενώ παράλληλα τίθεται εκτός νόμου η χρήση συγκεκριμένων τοξικών υλών κατά την παραγωγή. Προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι Αμερικανοί νομοθέτες, με αρκετές Πολιτείες να απαγορεύουν ρητά τη ρίψη παλιών οθονών σε κοινές χωματερές.


Μέχρι όμως να εφαρμοστεί ένα απόλυτα αποτελεσματικό νομικό πλαίσιο παγκοσμίως, υπάρχουν μερικές απλές και πρακτικές συμβουλές που μπορεί να ακολουθήσει κάθε χρήστης για να μειώσει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα:


  • Χαρίστε ή πουλήστε τα παλιά εξαρτήματα του υπολογιστή σας αντί να τα πετάξετε, παρατείνοντας τον κύκλο ζωής τους.
  • Σκεφτείτε την αγορά μεταχειρισμένου ή ανακατασκευασμένου (refurbished) υπολογιστή αντί για έναν ολοκαίνουργιο.
  • Κλείνετε πάντα το σύστημα όταν δεν εργάζεστε, εξοικονομώντας πολύτιμη ηλεκτρική ενέργεια στην καθημερινότητά σας.