Προ και μετά Χριστόν

Ερώτηση: Ποιο έτος γεννήθηκε κάποιος που πρωτοείδε το φως, πριν από 2000 χρόνια;

Απάντηση: Μα φυσικά, το 759 (μετρώντας από την ίδρυση της Ρώμης)!

Γιατί συμβαίνει αυτό; Μέχρι το 527 μ.Χ., η χρονολογική αρίθμηση στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν άρχιζε από τη γέννηση του Χριστού, αλλά από την ίδρυση της Ρώμης (753 a.u.c. - anno urbis conditae).


Ο Διονύσιος ο Μικρός και το «Αυθαίρετο» Ημερολόγιο

Το 527 μ.Χ., ένας μοναχός από τη Σκυθία που ζούσε στη Ρώμη, ο Διονύσιος ο Μικρός (Dionysius Exiguus), προσπάθησε να υπολογίσει για πρώτη φορά το έτος γέννησης του Χριστού. Όρισε το έτος 1 μ.Χ. ως το έτος γέννησής του, μια χρονολογία που έκτοτε χρησιμοποιούμε για να μετράμε τον χρόνο «πριν» και «μετά». Ωστόσο, ο υπολογισμός του αποδείχθηκε λανθασμένος.

Σήμερα οι ιστορικοί γνωρίζουν ότι ο Ηρώδης, κατά τη βασιλεία του οποίου γεννήθηκε ο Χριστός, πέθανε το 4 π.Χ. Επομένως, οι ειδικοί υπολογίζουν ότι η γέννηση τοποθετείται ανάμεσα στο 7 και 4 π.Χ.


Το Μυστήριο του «Έτους 0»

Στους υπολογισμούς του Διονυσίου υπήρχε και μια μαθηματική παράλειψη: δεν υπάρχει έτος 0. Ο λόγος; Ο αριθμός 0 ήταν άγνωστος στον Διονύσιο. Η Δυτική Ευρώπη γνώρισε το μηδέν πολλούς αιώνες αργότερα (13ος αι.) μέσω του Fibonacci. Οι απόψεις του Διονύσιου επιβλήθηκαν τελικά σε όλη τη Δύση από τον Καρλομάγνο δύο αιώνες αργότερα.


Γιατί καθιερώθηκε η 25η Δεκεμβρίου;

Η ημερομηνία της 25ης Δεκεμβρίου καθιερώθηκε επίσημα το 336 μ.Χ. Ο λόγος ήταν στρατηγικός: έπρεπε να αντικατασταθεί μια σημαντική παγανιστική γιορτή. Οι πιστοί των παλαιότερων θρησκειών γιόρταζαν εκείνες τις ημέρες τη γέννηση του Ήλιου (Dies Solis Invectis Natalis), που συνέπιπτε με το χειμερινό ηλιοστάσιο (23-25 Δεκεμβρίου).

Βέβαια, η συμφωνία δεν ήταν καθολική. Μέχρι τον 7ο-8ο αιώνα, υπήρχαν πολλές διαφορετικές απόψεις:

  • Ο Επιφάνιος (315 – 403) πρότεινε την 6η Ιανουαρίου.
  • Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, ο κορυφαίος θεολόγος του 2ου αιώνα, πρότεινε τη 18η Νοεμβρίου.