Η θρησκευτική ιστορία του ελληνικού χώρου δεν αποτελεί μια σειρά από ασύνδετα γεγονότα, αλλά μια αδιάλειπτη συνέχεια. Από την αρχαιοελληνική λατρεία των 3.000 ετών έως την επικράτηση της Ορθοδοξίας, οι ελληνικές θρησκευτικές παραδόσεις διατήρησαν έναν κεντρικό πυρήνα: τη Φυσιολατρεία.
Η Μετάβαση και ο «Συμβιβασμός»
Η μετάβαση από τον αρχαίο κόσμο στον Χριστιανισμό δεν έγινε ακαριαία. Χρειάστηκαν τουλάχιστον 500 χρόνια συστηματικών προσπαθειών από τις Συνόδους και τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες για να ολοκληρωθεί. Ωστόσο, στην πράξη, επιτεύχθηκε ένας υποσυνείδητος συμβιβασμός: η νέα θρησκεία υιοθέτησε τον αρχαιοελληνικό τελετουργικό και μυστηριακό χαρακτήρα.
Αρχιτεκτονική και Φυσιολατρεία
Ο ορθόδοξος ναός διατηρεί τη δομική φιλοσοφία του αρχαίου ναού (πρόναος, κύριος ναός, ιερό). Ακόμη και η επιλογή των τοποθεσιών διέπεται από τα ίδια φυσιολατρικά κριτήρια, με ναούς χτισμένους σε μέρη απαράμιλλου κάλλους που ωθούν το θρησκευτικό συναίσθημα προς την υπέρβαση.
Η Παναγία ως Συνέχεια της Θεάς Γονιμότητας
Στην ελληνική ύπαιθρο, η λατρεία της Θεοτόκου κατέχει κεντρική θέση, πολύ συχνά επισκιάζοντας την αναφορά στο πρόσωπο του ίδιου του Χριστού. Η μορφή της Παναγίας ταυτίζεται με τη διαιώνια γυναικεία μορφή της αναπαραγωγής που λατρεύεται στον ελλαδικό χώρο από τη νεολιθική εποχή.
Η Διατήρηση των Αρχετύπων
- Προσωποποιήσεις: Ο Άρης αναγνωρίζεται στον Αη-Γιώργη και ο Ποσειδώνας στον Αη-Νικόλα.
- Εορτολόγιο: Τα χριστιανικά πανηγύρια «πατούν» πάνω στις αρχαίες εορτές της φύσης και της συγκομιδής.
- Λατρεία της Φύσης: Η Ορθοδοξία στην Ελλάδα παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με το φως, τα χρώματα και την ανθοφορία, στοιχεία που αποτελούν τη βάση της ελληνικής πνευματικότητας.
Συμπερασματικά, πίσω από την Ελληνική Ορθοδοξία συνεχίζεται ζώσα η διαιώνια θρησκεία της Φυσιολατρείας των Ελλήνων, μια θρησκεία που, ανεξαρτήτως δογμάτων, παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με το θείο θαύμα της ελληνικής φύσης.
Πηγή: Περιοδικό «Τότε…», τ. 48, Μάιος-Ιούν. 1994.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου