Προσωνυμίες της Παναγίας

Οι Προσωνυμίες της Παναγίας: Ένα Ταξίδι στην Παράδοση

Περισσότερο από κάθε άλλο ιερό πρόσωπο, ο λαός μας σέβεται και τιμά την Παναγία. Την επικαλείται σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής, πιστεύοντας στη μεσιτεία Της προς τον Χριστό για το καλό των ανθρώπων. Αυτός είναι και ο λόγος που υπάρχει κατά τόπους τεράστιος αριθμός προσωνυμιών που συνοδεύουν το όνομά Της.

Α. Από τις Ιδιότητες ή τα Χαρίσματά Της

• Θεραπευτικές: Ελεούσα, Ελεημονήτρια (Λεμονήτρα/Λεμονήτισσα), Πονολύτρια, Παρηγορίτισσα, Παραμυθία, Αματιστή, Γιάτρισσα, Γαιματούσα, Κουφή.
• Προστατευτικές: Επήκοος, Ανοιχτοπορτούσα, Ανέμη, Γοργοεπήκοος, Οδηγήτρια, Ξεσκλαβώτρα, Ελευθερώτρια, Αγία Λεχούσα, Αρμενοκρατούσα.
• Άλλες: Καλότυχη, Βλεπούσα, Κυρία, Σωτήρα, Καψοδεματούσα.]

Β. Από τον Τόπο ή τον Τρόπο Εύρεσης της Εικόνας/Ναού

• Φύση/Τοπίο: Μαλικαρού, Καλαμού, Αμπελιώτισσα, Καθαριώτισσα, Μυρτιδιώτισσα, Καλαμιώτισσα, Θαλασσινή, Θεοσκέπαστη, Τρυπητή, Σπηλαιώτισσα, Κρημνιώτισσα, Πλατανιώτισσα, Λιθινιώτισσα, Φοδελιώτισσα, Μυριοκεφαλίτισσα.
• Θαύματα/Ιστορία: Περδικολόγισσα, Πορταίτισσα, Φιδού, Βατοπεδινή, Ξενοπούλα, Πολίτισσα, Αθηνιώτισσα, Χρυσοκαστριώτισσα, Σουμελά, Χρυσοκαμαριώτισσα, Χρυσοσκαλίτισσα, Χρυσοσπηλαιώτισσα, Καταπολιανή, Χοζοβιώτισσα, Παμμακάριστος, Τροοδίτισσα, Κυκκώτισσα, Μαλεβή, Βλαχερνίτισσα.

Γ. Από την Τεχνοτροπία του Ναού

• Θολοσκέπαστη, Μολυβδοσκέπαστη, Πελεκητή, Κρεμαστή, Μαρμαριώτισσα.

Δ. Από τον Εικονογραφικό Τύπο

Ο τρόπος που απεικονίζεται η Παναγία δίνει συχνά και το όνομά Της:

• Μεγαλόχαρη, Φανερωμένη, Δεομένη, Γλυκοφιλούσα, Βρεφοκρατούσα, Γαλακτοτραφούσα, Θρηνούσα, Αψηλοχερούσα, Μαντηλούσα, Δεξιοχερούσα, Μεγαλομάτα, Γουρλομάτα.
• Ειδικές αναφορές: Παναγία του Χάρου (εσταυρωμένος Χριστός), Πλατυτέρα των Ουρανών, Τριχερούσα, Ρόδο το Αμάραντο.
• 
  

Ε. Από την Παλαιότητα και τα Γεγονότα της Εικόνας

• Μαυριώτισσα, Μαχαιρωμένη/Εσφαγμένη (λόγω του γνωστού θαύματος με τον μοναχό), Γερόντισσα, Πυροβοληθείσα.

ΣΤ & Ζ. Κάλλος και Εγκωμιαστικά

• Ηλιόκαλλη, Κεχαριτωμένη, Χρυσοπηγή, Χρυσοδαφνιώτισσα, Χρυσογαλούσα, Χρυσομαλλούσα, Χρυσολεούσα, Χρυσοπαντάνασσα, Αγγελόκτιστη, Αερινή, Αναφωνήτρα, Παντάνασσα, Τρανή, Χιλιαρμενίτισσα.

Η. Από τον Χρόνο Εορτασμού

• Δεκαπεντούσα (15 Αυγούστου), Τριτιανή (Πάσχα), Βροντού/Σοτομπριανή/Βρεχούσα (8 Σεπτεμβρίου), Πολυσπορίτισσα (21 Νοεμβρίου), Φλεβαριανή (2 Φεβρουαρίου), Εικοσιπενταρούσσα (Μεσοπεντηκοστή), Ακαθή (Ακάθιστος Ύμνος).