Ιησούς: Κοινωνικός επαναστάτης;

Ιησούς: Θρησκευτικός Μεσσίας ή Πολιτικός Επαναστάτης;

Αν για κάποιους οι συνθήκες της γέννησης του Ιησού, το περιεχόμενο της διδασκαλίας του και τα θαύματά του παραμένουν ζητήματα αβέβαια, η αιτία του θανάτου του είναι πέρα από κάθε αμφιβολία. Το μόνο που δεν αμφισβητείται ιστορικά είναι ότι εκτελέστηκε από τους Ρωμαίους για τη στάση του εναντίον της εξουσίας, ότι σταυρώθηκε ως επαναστάτης υπό τις διαταγές του Ποντίου Πιλάτου.

Το Ερώτημα του Πολιτικού Ακτιβιστή

Ήταν ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ ένας κοινωνικός επαναστάτης; Ένας σοσιαλιστής, συνήγορος των φτωχών; Ή μήπως ο ηγέτης των Ζηλωτών; Πολλοί διανοητές και θρησκειολόγοι απαντούν καταφατικά, συγκρίνοντας τη δράση του με μορφές όπως ο Σπάρτακος, ο Λένε, ο Τσε Γκεβάρα ή ο Camilo Torres.

Οι Μαρξιστικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις

Η θεωρία του κοινωνικοπολιτικού επαναστάτη υιοθετήθηκε από μαρξιστές ιστορικούς. Ο Karl Kautsky στο έργο του «Η Γένεση του Χριστιανισμού» (1908) υποστηρίζει ότι ο Ιησούς ηγήθηκε ενός αποτυχημένου κομμουνιστικού κινήματος, άποψη που ασπάστηκε αργότερα στην Ελλάδα και ο Γιάννης Κορδάτος.

Πιο τεκμηριωμένος εμφανίστηκε το 1929 ο Robert Eisler, παρουσιάζοντας τον Χριστιανισμό ως εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα. Παράλληλα, ο Samuel George Frederick Brandon, καθηγητής Συγκριτικής Θρησκειολογίας, προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις προσπαθώντας να αποδείξει ότι ο Ιησούς ήταν ο πολιτικός ηγέτης της εβραϊκής επανάστασης με ισχυρή επιρροή από το κίνημα των Ζηλωτών.

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης

Στη δεκαετία του '70, θεολόγοι όπως ο Jürgen Moltmann μίλησαν για τον «Μεσσία της ελπίδας», ενώ στη Λατινική Αμερική αναπτύχθηκε η «Θεολογία της Απελευθέρωσης». Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι ο Ιησούς δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει βία, όπως στην εκδίωξη των αργυραμοιβών από τον Ναό, ως πράξη αντίστασης.

«Μη νομίσητε ότι ήλθον βαλείν ειρήνην επί την γην… Ουκ ήλθον βαλείν ειρήνην αλλά μάχαιραν…» (Ματθ. 10:34–36).

Η Κυρίαρχη Χριστιανική Θέση

Στον αντίποδα, η κυρίαρχη χριστιανική θεολογία υποστηρίζει ότι ο Ιησούς δεν είχε πολιτικές βλέψεις με τη σύγχρονη έννοια. Η εξουσία του ήταν «χαρισματική» (κατά τον Max Weber) και όχι θεσμική. Η επανάστασή του δεν ήταν ένοπλη, αλλά μια επανάσταση αξιών που ανέτρεπε το τρίπτυχο δύναμης, πλούτου και κυριαρχίας.

Το Έγγραφο της Καταδίκης

Σύμφωνα με χειρόγραφο της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, αναφέρεται ότι στην Ακυληία της Ιταλίας βρέθηκε το κείμενο της καταδικαστικής απόφασης κατά του Ιησού. Σύμφωνα με αυτό:

• Ο Ιησούς χαρακτηρίζεται ως «άνθρωπος στασιώδης» (ταραχοποιός).
• Κατηγορείται για ανατροπή του Μωσαϊκού Νόμου και αμφισβήτηση της εξουσίας του Τιβέριου.
• Διατάσσεται η σταύρωσή Του για πρόκληση εξέγερσης και για το «τόλμημα» της θριαμβευτικής εισόδου στα Ιεροσόλυμα.