Η Αγγλογαλλική κατοχή της Αθήνας

Η Κατοχή της Αθήνας από τους Αγγλογάλλους (1854-1857)

Τέσσερα χρόνια μετά τα Παρκερικά, οι Μεγάλες Δυνάμεις επενέβησαν και πάλι στα εσωτερικά της Ελλάδας. Στρατιωτικές δυνάμεις της Γαλλίας και της Βρετανίας έθεσαν υπό τον έλεγχό τους την Αθήνα και τον Πειραιά την περίοδο 1854-1857, καθώς ο βασιλιάς Όθων υποδαύλιζε την εξέγερση των Ελλήνων στις υπόδουλες περιοχές της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, μια ενέργεια που αντιστρατευόταν τα συμφέροντά τους.

Ο Κριμαϊκός Πόλεμος και η Μεγάλη Ιδέα

Το επεισόδιο αυτό εντάχθηκε στον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853-1856), ο οποίος αναδιαμόρφωσε τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ευρώπη. Όλα ξεκίνησαν όταν ο τσάρος της Ρωσίας, Νικόλαος Α', κήρυξε τον πόλεμο στον Σουλτάνο, επιδιώκοντας να επωφεληθεί από την κληρονομιά της θνήσκουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Γαλλία και η Βρετανία τάχθηκαν υπέρ της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε ενθουσιασμό στους Έλληνες, που θεώρησαν πως ήρθε η ώρα για την εκπλήρωση της Μεγάλης Ιδέας. Εθελοντικά σώματα, με τη στήριξη του βασιλικού ζεύγους Όθωνα και Αμαλίας, εισέβαλαν στα αλύτρωτα εδάφη της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας για να ενισχύσουν τις τοπικές εξεγέρσεις.

Το Τελεσίγραφο και η Κατοχή

Οι Σύμμαχοι, δυσαρεστημένοι από την ελληνική κίνηση που ευνοούσε τον τσάρο, πίεσαν τον Όθωνα για απόσυρση των στρατευμάτων, όμως εκείνος αρνήθηκε. Μετά τη λήξη του τελεσιγράφου στις 12 Μαΐου 1854, γαλλικά και βρετανικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στον Πειραιά. Υπό την πίεση των όπλων, ο Όθων αναγκάστηκε να κηρύξει την ουδετερότητα της Ελλάδας και να αποσύρει τα σώματα.

Το «Υπουργείο Κατοχής» και η Επίδραση στην Πρωτεύουσα

Ο Όθων όρκισε νέα κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, γνωστή ως «Υπουργείο Κατοχής», δίνοντας το υπουργείο Στρατιωτικών στον Δημήτριο Καλλέργη. Παρά τις δυσκολίες, το υπουργείο αυτό πέτυχε την επανάληψη των διπλωματικών σχέσεων με την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη σύναψη εμπορικής συμφωνίας το 1855.

Η παραμονή των ξένων δυνάμεων ήταν επώδυνη, καθώς αναμίχθηκαν στα πολιτικά πράγματα, κατέστρεψαν εφημερίδες και συνέλαβαν δημοσιογράφους. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν από πλήρωμα γαλλικού πλοίου μεταδόθηκε χολέρα, η οποία προκάλεσε τον θάνατο 3.000 κατοίκων της Αθήνας.

Η Αποχώρηση και οι Πολιτικές Συνέπειες

Τα στρατεύματα αποχώρησαν στις 15 Φεβρουαρίου 1857, μετά τη Συνθήκη των Παρισίων. Η κατοχή προκάλεσε μια αναδιάταξη στο πολιτικό σκηνικό, οδηγώντας στην εξαφάνιση των «ξενικών» κομμάτων (Αγγλικού, Γαλλικού, Ρωσικού) και στην εμφάνιση νέων πολιτικών προσώπων.