Κύπρος: Το προοίμιο μιας τραγωδίας

Το Χρονικό της Κυπριακής Τραγωδίας: 1974

Η κυπριακή τραγωδία δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός που εμφανίστηκε από το πουθενά, καθώς προηγήθηκαν κρίσιμες εξελίξεις που οδήγησαν στην τουρκική εισβολή.

Το Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου

Στις 15 Ιουλίου 1974, γύρω στις 08:15, τεθωρακισμένα άρματα μάχης ξεκίνησαν από το στρατόπεδο της Κοκκινοτριμιθιάς με κατεύθυνση το Προεδρικό Μέγαρο, το κτίριο Τηλεπικοινωνιών και την Αρχιεπισκοπή. Παρόλο που οι ασκήσεις των τανκς ήταν καθημερινή πρακτική, αυτή τη φορά τα γεγονότα πήραν άλλη τροπή, προκαλώντας αναταραχή με πυροβολισμούς σε όλη τη Λευκωσία.

Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος υποδεχόταν μαθητές από την Αλεξάνδρεια. Στόχοι των πραξικοπηματιών ήταν το Προεδρικό Μέγαρο, το κτίριο των Τηλεπικοινωνιών, το Αρχηγείο της Αστυνομίας, το εφεδρικό σώμα, το ΡΙΚ, καθώς και ο Αερολιμένας της Λευκωσίας από την ΕΛΔΥΚ.

«Σήμερον την πρωίαν, η Εθνική Φρουρά επενέβη διά να σταματήση τον αδελφοκτόνον πόλεμον. Η Εθνική Φρουρά είναι την στιγμήν αυτήν κυρία της καταστάσεως. Ο Μακάριος είναι νεκρός».

Ο Μακάριος κατάφερε να διαφύγει στην Πάφο και μέσω ραδιοφωνικού σταθμού απηύθυνε διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό. Με τη βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών, μεταφέρθηκε στη βρετανική βάση Επισκοπής και από εκεί στο εξωτερικό, για να επιστρέψει στην Κύπρο στις 7 Δεκεμβρίου 1974.

Σχεδιασμός και Αποτυχία Αποτροπής

Στοιχεία από την επιτροπή της Βουλής αποκάλυψαν ότι η χούντα των Αθηνών, υπό τον Δημήτριο Ιωαννίδη, είχε αποφασίσει την ανατροπή του Μακαρίου από τις αρχές του 1974. Ο σκοπός των πραξικοπηματιών ήταν η άμεση προσάρτηση της Κύπρου στην Ελλάδα και η εξάλειψη του τουρκοκυπριακού στοιχείου.

Παρά τις προσπάθειες του Βρετανού πρωθυπουργού Χάρολντ Ουίλσον και του υπουργού Εξωτερικών Τζέιμς Κάλαχαν, αλλά και τις διαβουλεύσεις του Τζο Σίσκο (απεσταλμένου του Κίσινγκερ) μεταξύ Λονδίνου, Άγκυρας και Αθηνών, δεν κατέστη δυνατόν να αποτραπεί η σύγκρουση. Ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ επέλεξε την οδό της εισβολής.

Η Τουρκική Εισβολή (20 Ιουλίου 1974)

Το πρωί της 20ης Ιουλίου 1974, η τουρκική εισβολή ξεκίνησε με μαζικές αεροπορικές επιδρομές και ρίψεις αλεξιπτωτιστών. Παράλληλα, τουρκικές πεζικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στις ακτές της Κερύνειας, σηματοδοτώντας την έναρξη του «Αττίλα» και μιας τραγωδίας που συνεχίζεται έως σήμερα.